ZELEDONEN AITZINEKO ETA GEROKO AGORRILEKOAK

---

 

 

 

 

 

 

XXXIX

Ez naiz aborrezitzen ohi.

   Guttitto jaten dut, eta maite dut  sukaldaritza-saioen ikustea, jatetxerik jatetxe joaiten direnen saioak orobat, baita nonbait aunitz jaten duten horien saioak, sake ederreko horienak ere...

   Guttitto idazten dut, eta izigarri maite dut ilustratzea, irakurtzea...

   Lagunik ez, baina maite dut jendartean izan eta jendeari beha egoitea, ostaturen batean, terrazaren batean turrustakoa lagun, jargia batean glazaren gustatzerat hasi berri...

   Kirolik ez dut egiten ohi, eta maite dut Eskual Herriko emazteen hondartza-boleiboleko taldeko nesken ikustea.

   Dantzara egiten dut, bestetan, Larrain-dantza, baina maiteago dut gogoko nesken dantzan ikustea eta ikustez ikastea, bai bainaiz oraino iaio...

   Larrurik ez dut jotzen, eta izigarri laket dut gogoko nesken nornahireki amontegin bapo ibiltzen ikustea.

   Ikustea; udan, gibeleko leihotik ere badut maite kanporat ikustea, gauaz, aimenge ilunbeetan eta eian pareko neskak  nolaz, eta arropa arinetan izaiten dira denak -prefosta !-, erdi biluzik eta biluzik ere. Horixe gozamena ! Eta behereko hirur ostatuetariko jende asotsa salatzen baitit pozik dela.

   Ez naiz debeiatzen ohi.

 *

Ilun gogoa, ikusten baitut gibelkoiak aitzinet ari direla, puritanokeria orobat. Ezin geldiaraz, gero. Eta bertze.

*

Etxea ieri eta eroso egiten zait, bizikideak baina arrotz.

   Hilabete pasatxo eta joaiteko gogo bizia banuen.

   Horratx ! Badut non bizi. Bertze etxe bat eriden dut. Neskak ere badira. Eskualdun ere badira. Normalak dira, gaztexeago.

   Bi hilabete ordaindurik, joan egin naiz, lekuak hutsu ditut. Etxea ez da hain eroso, hurbilago da eskolatik.

   Hauxe arnasa hartu dudana atera naizenez geroztik. Izanez ere, giroa bazen guziz serorantzezko. Oroit naiz aitatxi zenak gazterik halako bizipena ukan zuela; gunean, Sección Femeninako batzueki, ez ote zuten salatuko, oro piperpoto eta aguiluco, uztarri, gezi... ferietako ibilbide lotsagarri horietarikoa iduri zuen. Ene ohia antzeko.

   Kito. Agurtu egin ditut, eskertu -nahiz eta ni premia handiko bizikide izan, bertzerik ezean aimenge-, jori ordaindu eta oraiko etxerat. Aitak antzeko eskarmentua ukan zuen, non eta Lapuebla de Labarkan. Bertako ikarzolako bi andereñoreki hasi zen bizitzerat ganbara bat hutsik gelditu baitzitzaien.

   -Nahi duzia gureki ?

*

   Hamarkada pasatxo eta emaztea ez dut hunkitzen, ausartatu ere ez, balekibale. Orai hamarkada pasatxo ohartu nintzen. Nahi badu, jinen da. Ez da jin, ez da jiten, ez zuen nahi, ez du nahi. Bake santiuan utzi dut geroztik. Gabezia albait hobekien jasan eta kito.

   Egun entzun diot masaiarik ez duela nahi: Ni korpitza ez dinet nehortxok ere hunkitzerik nahi... korpitza, zangoak... Ez !

   Senarrak ere ez dio hunkitzen, neronek, alegia.

*

XXXVIII

Biluzik iduri duten bikidunak ilustratzen ari. halakoei buruzko argazki parrasta bat badut.

Dügun, arren, ontsa egin...

   Guk Eskualpornen bizi-piziki ontsa egiten dugu elkarri atsegin ezinago handia emaitez. Bertzalde, lagun badut askitto gogatzen duenik eta neskei orori hoberenetarik.

*

Eskualpornek atsegaleari egiten dion ekarpen oro, ttipi izanagati, baitezpadako da.

*

Oraiko etxean orai hilabete pasatxo sartu nintzen.

   -Norbait behar dugu eta hartu eginen zitugu.

   Orai hilabete pasatxo baina banoa: joan baino hilabete lehenago salatu diotet.

   Izanez ere, badira serorantzeko. Ez nute etxen nahi. Txintxo naiz, prestu, hortzargi, baina ez nute nahi. Nabari dut.

   Hobe dut lehenbailehen joan, balekibale. 

   ...

   Badut bertze etxe bat; neskeki ere, baina neska normalak bide dira... Badute hor barna eskuararen aldekorik, ikurrina, paisaiak, halako Magdalena edo batek jakin belauniko eta Jesusi buztanaren jaten ari... ortoz bildu nute, higa dira, trin... Atxiki ditut !

*

Bekatoros naiz, eta harro nago.

   Orai etxearen igerixkagian bortz neska dira, bortz-bortzak pikarraigorri. Anartean, ni bazkariaren adelatzen ari naiz. Zikiro, Zugarramurdin bezalatsu.

   Haiek txipli-txapla, plisti-plasta, mela-mela eta blai-blai.

   Agertuko dira, agertuko, oro biluzik eta tzipeturik. Gaineko zerbaixka beharko dute lorioko jauntzi: goxo baina hoxka.

*

Mezaturik nago; sobera mezatu nu mutilak, eta atzo bik ninduten mezatu.

   Mezaturik nago. Egun... egun neskeneaguna da. Ohatzean baraturen naiz.

*

Amari ezpainkaldi, maitaleei mutur-ausikialdi.

*

Neska batek eneki nahi duelakoan naiz. Halaxe dut uste, eta usteak erdia ustel, alderdi erdia ustel.

   Hasirik naiz, hasirik, urduritzerat. Putxas ! Ez, preseski nahi didalakotz, baina ezezkoa eman behar diodalakotz -maite badut ere-. Alabaina, neskaren bat maite badut, beti heldu da bertzeren bat maiteago dudana, eta maiteago horren ondotik aunitzez maiteago dudan bertzeren bat, eta hola beti.

   Garbi da hobekienik egiten ahal dudana dela neskak ikusi, ikustez goxatu, gogoko ukan, maite ukan, haieki gustura izan eta txa, halaxe bizi eta halaxe hil.

*

Hori ohointza, hori ! deitu bildumaren baitan, bertze liburu bi Horratx !

   Maitasuna, edo bikotea, hori iruzurra, hori !

   Liburu merke irakurterreza. Interneten bada  iritzien agertzeko helbidea.

   Puritanismoa, bai gibelkoiena baita ustezko aitzinakoiena, hori irizurra, hori !

   Liburu merke eta irakurterreza. Interneten bada iritzien agertzeko helbidea.

*

Eskualporn, bertakook, eskuaraz ari izanagatik, ez dugu tokirik, eta erre eginen gintuzke batzuiek oroz gainetik, baina bertzeek ere. Hargatik, jende haboro ari da sartzen -neska haboro-, emendatzen ari gara, zergan sos haboro ari gara uzten...

*

Ikusten dudana ikusten dut eta ene nahigabea, nulako atsekabea ! Logaletarzuna sortzen zait, eta desagertzeko gogoa orobat.

*

Eskual Udalekuak: eskuara, humanismoa eta auzolana.

*

Eskual Herrian Independentziatik agitu den bilakaera ez sinestekoa da: atsegalea goiti, arlo guzietan goiti, goiti eta goiti, eskuarazkook bezalaxe, hain xuxen ere, Araban oroz gainetik, eta itzuli dira, itzuli desagerrarazirik ziren kabale batzuk ekitaldi zenbaitetarat, idiak, kasu, zamaldunak, kasu...

*

Marmitakoa, indarren arraeskuratzeko, izerditzeraino eta haratago larrutan segitzeko.

*

Eskualpornen erresistentzia kuzinatzen dugu Puritanismoa indarge izan dadintzat.

*

Ibarreko herrietan ikurrina eta tokiko banderak baizik ez.

*

Bi aldeetariko oldarriez kestione, geurean atsegalea aldarrikapen.

*

Euskaran, humanismoan eta auzolanean funtsaturikako aisialdia aldarrikatu dute auzo ibarrean, eta bertarat guhaur ere bildu gara, bildu.

*

...Bai, hortxe ditugu haurrak, bertako barnetegian. Ikusi genuen eskuara eta auzolana ardatz izanen zirela, jostatzeaz gain, ur kirolez gain, elikadura osasungarriaz gain...

 

XXXVII

Egunkari batean irakurri dut: Araba. Los alaveses orgullosos de ser vascos junto a las otras seis provincias vascas.

    Horixe arnasgune gaitza ! Hizkuntz arnasgunea, ez preseski erdaraz delakotz, nulaz dagoen eginik baizik, zer adierazten duen baizik. Eta Arabaren kartan sarturik Euskaraz !!!

   Orobat, irrtasio batean halako elkarrizketa egin diote neska bati, Kenyan nik dakita zer egitasmo haurrez -jana, ur ona, eskola...; erdaraz izan da elkarrizketa eta neska etenik gabe los niñoska. Esku-zartak ! Bertze arnasgune bat.

*

Urrian sartu gara.

   Hotza, euria... Igerixkagiaz egitekoa egin dut.

   Goxo etxebarnean Cernuda lagun, bere La realidad y el deseo eskuartean. Jinen da neskarik ! Ez , baina, udan bezainbat baina banaka batzuk bai, bigarren abenduaren akabailan; sutondorat jinen, nahiko dute, irrikaz ukanen nute; tapiz berria erosi dut, aitzinekoa baino guriago: nahikara izanen dira, suiak neronek baino hobeki gaxokatuko ditu, suharrago ariko zaizkit, ezin hobeki ibiliko gara, ontsalarik.

*

 

XXXVI

Hobeki egiten dut lo goatze berria erosiz geroz; orai, gainean etzanik eman, ordinagailua magalean hartu, gogoko nesken ikusterat hasi eta nerehalaxe nuzie zerraldo, berehalaxe hartzen nu loak. Zerraldo.

*

Iparralde hunetan horrako neska pertxenta horiek orok larrua nahi duteneki dute jotzen, eneki, kasu.

*

Miretsirik nago haiei soz. Zeinen ongi jotzen duten larrua ! Zeinen diren ahalkegabe huts !

*

Gu ez gara oraino neska porno arituenen hein hortarat heldurik. Helduko gara, ez oraino baina: izaneuntzu egunik, izanen denz !

*

Nihortxok bezain untsa nik badakit ez garela gu heltzen neska porno ezagunenen aztaletarat, ez talenduz ez goxotarzunez ere. Helduko gara, helduko !

*

Neska lirain askoak, larrutan bikain-bikainak. Horratx !

   Etxeak igerixkagia, herria zangoen gainean bortz minutarat. 

   Aurten ere deusik erre ez, eta ebririk egin badu, desmasiarik ez.

   Goxo da heben bizitzea.

*

Buztana iratzarrarazi, zotukatu, ibilarazi eta laxatu eginen dut.

*

Eliza zen batean filmatu dugu.

   Bi neska belaunleku batean belauniko, biluzik emanik belauniko, eta eni kartsuki buztanaren jaten, itoka jan, itoteka jan, jan eta jan, kokorreraino jan, irents eta irents, eta ase ez, gero.

*

-Nahi duna eneki larrua hamaikatxo aldiz jo ?

   Zinez halaxe, baina gogoan Nahi duziea... ?

   -Bai !

   Dena den, bakarrareki ere ez da entraaleko, ez eiki.

*

Xikoka-lagunen lekurik preziatuena uzkia dut, beronen milikatzea: buztana sartu ez, mihia sartu neskak pitzi-patza. Bizialdi osoa emaiten nuke gogoko nesken uzkia milika eta milika, ipurdi-milikari, hain xuxen ere.

*

Bikiniek badute zer erranik. Zer ote ? Zer erranik dute geroago eta llaburrago diren bikiniek ?

   -Bizipoza ziek, neskazaleok, arintarzuna eta korpitz-gune haboro beltzik guk.

*

Izigarri ontsa xikokatzen ditut xikokatzekoak, xikokari iaioa nute xikoka-lagunek. Ez naiz lana gal beldur, alegia.

*

Atsegalea ere bestetan. Utz legez kanpoko saltzaile ibiltariak eta beren salgaiak, batzuk likits, su-piztekoak, kasu, edo buztan-irensledun mahukarik gabeko tixerta xuri llaburrak.

   -Pullita dun, gero, tixerta !

   -Harako bi haiek baditine salgai. Hobe dun lehenbailehen: pottokiak inguruan ari tun.

*

Aspaldi hunetan sobera aldiz ari naiz putetxeetarat: liburuen erosteko sos guttiago du hola; eta sobera liburu erosten dudalarik, ohartu egiten naiz putetxeetarat joaiteko diru aunitzez guttiago ukaiten dudala.

   Liburu eta putetxe. Liburuetan gogoko zaizkidanak, putetxeetan orobat.

*

Eralorako azken eguna da. Bigar udara, baina beroa aspaldidaniko dugu, ur ondoren baterat aspaldidaniko ere.

   Zeinen eijerki !

   Elur egin du bedatsean, bortuetan ausarki. Udako euria iragarri dute, igurikapenak halaxe derasa.

   Barberarenetik jalgi naiz. Ontsa naiz engoiti. 

*

Bipil omen gara, ausart.

   Bazen irratiz neska bat -politikari edo-, erraiten baitzuen neska batzuk bipil, ausart direla ama ez izaitea erabaki dutelakotz. Hainbertzenareki, bertze neska batek ihardetsi neska horiek ailartak eta neska pornoak bezain bipil eta ausartak direla. Bertze neskak zer erran ez zekiela baratu da.

   -...

   -Bo, sendotu eginen dut erran berri dudana: ailartak, julisak, lilittoak..., neska pornoak zeinen diren bipil eta ausart, eta zeinen maitagarri hamaika jenderen artean, gizonkiartean, bixtan dena, baita emazte batzuen artean ere, geroago eta emaztearte haborotan.

*

Gu biok xikokari oso gara. Alberdaniarentzat dugu bizia, bai baikara hari esker bizi. Alberdanian ariago, sos haboro. Nekea bai jo eta ke atseginik atsegin ibiltzeak ere bai baitaka akidura. 

   Gazte gara. Goiztar xikokari porrokatu sartuak.

   Guretako lagunartean ikusten genituen filme pornoetako xorroberoak etsenplu ziren; adi, erne eta soz ikusten genituen; bagenekien mutilak guri beha egoiten zirela, eta guk bagenekien emeske aregotuak genituela.

*

 

XXXV

Eskual Herrian aspaldidaniko gogatze gabeziak eragiten duen bizipozik eza jasaiten ari dira guziak. Nahi eta ezin -Orain nahi eta ezina. Kasu, gero ! Ez du merezi.

   Eta bertze.

*

Larrutan buru-belarri. Lana da, lanean aria, maratza, porrokatua izan behar.  

   Nahi gituzte, maite ere bai.

  Antsoko bortuetarat bilduko gara aurkitto elkarreki amontegin bapo ibiltzekotan. Xehetarzunak ondoko helbiean:...

*

Eskual Herriko Porno azokan aimenge eta bertze bi neska -Xana eta Ilazki- bikain ibili gara eian ikusleek maiteenik zein xikokari zuten.

   -Tumatxa, txotxito !

   -Gurerat jin nahi gaur ?

   -Haika dakiala, mutil, berriz ere !

   -Ikus txondorrok ! Milikatu nahi ?

   -Bahaiza gur´eske ?

   ...

*

Bortz hirukote Europako larrutako xapelgoan. Eskual Herritik bi hirukote joanen gara. Bi mutil eta laur neska. Izigarri ari gara larrutan aspaldion joanen bagara garaile izaiterat. Mutilek pottottak ez ezik, elkarren buztana ere milikatzen dute. Ez ziren trebaturik, baina badakite neska arreskeen artean halako iduriak ezinago arrakastatsu direla, aukeran mutilen artean neskon elkarrekin ari izaitea baino areago, o.

*

Iruñeko Eskualpornen egoitzan izan berri gara. Ikusgarria ere ikusi dugu eta bai ikusgarria !

*

Orai artio larrua jo eta jo ibili gara. Pausa, eta pausan eian ze berri Eskual Herrian.

*

Larrutan aski aritutakoak gitun, bikain askoak gintunan, tratu aunitz, tratu asko eta asko. Orai, kito. Askitto jo ddinagu larrua, aserik gitun. Orai, gazteen aldi: jo bezate haiek larrua, guk baino hoeki eta usuago jo bezate, eta ez ahalara, nahikara baizik.

   Txen argazki-multxo hau... Gu guziok hondartzan-eta bikinia soinean... sagar agerika hunako hauetan guzietan... Zer urte zen ? Hunako hauek... 2026ko udakoak, Angelun. Segapotoz eginak ditun eta noizbait papereraturik.

*

Larrutan hunen gustura senditzen gara... Jende guziari gomendatzen diogu.

   Zenbat urte ote duten eta hemeretzitik hogoitabirat, eta hogoi neska dira, baita bi mutil, berauek emeske ageri-ageri halako neskartean.

*

Ororen aitzineko larrutako zaletarzun huneki ezinago baliagarri senditzen gara, eta badakigu asebete egiten dugula hamaika jende, hamaika-hamaika.

*

Gu hagitzez hobeki senditzen gara  gureki nahi duteneki amontegin bapo ibiltzez eta bapo ibilirik.

*

Gure arrakastaren errezeta: orotariko puritanoen bazter uztea eta larru jotzearen kalitatea.

*

Txondorren eskuztatzeak infinizio bat laguntsa ekarri dit.

*

Udako bakantzetan deus gutti. Ordukotz, banaiz belzturik.

   Aunitz irakurri -irakurtzez eskualdunagotzen-, sobera urrun joan ez, turrustakoak uste baibo buterrago -arnoa ere bai... Mol buterrago ? Halaxe erran zidan aitzineko ostalertsa batek, zorionez, kunprenitu bainion, eta ez botoila eskuan zuelakotz, preseski-, burrasoeki usuago, neskarte goxoan ere usuago -urtegian, kasu-, bestetarat atera ez, bestak kito eta biharamunaren biharamunean bai, etxen neskarik bai arreske, igeri, goiz eder goatzetik atera, gutti jan, euririk eginez gero euriaz goxatu -iaz Bidarraiko Baztan errekan atxeman gintuen languntsak eta hirurok, pikarrai atxeman ere eta amentsetako-... Deus gutti. 

*

Trebiñu, Iturrieta eta Kuartango. Sagarnotegi horietarako laur lagunendako saria.  Fresa gure gain.

*

Ez, guk halako destorbu larririk ez kirol egiten ari izaiten gareno. Izanez ere, bagara igerikari iaio; igerikari iaio izanikan ere, itsas zabalean ez gara sartzen, edo bai, baina halako untzi handi horietariko batetik, haren inguruan, igaitekorik bai, jenderik bai gainean... Urtegietan  belaunetaraino baizik ez, balekibale. Kaskezurrak, henzurrak ontsa. Ez dugu uste ospitalerik hortakotz ezagutuko dugun. Halarik ere, sekula santan ere ezin fia, arlo horrezaz den bezainbatean ere ez.

*

Iduri pornoen zaleak erakarri eta elkartuko ditu Pottak pottottetan deitu inkubu-sukubu taldeak.

*

-Agur, to ! Hire begiak alaitu nahirik, horrat argazkiok... Zer zaizkizu ?

   -Iduri baituzie neska porno halako aldizkarian, biziro egoki deritzuet; bikiniaren markara aantxu ageri ez. Tumatxa, no !

*

Gu bai, gu xikokari eijerrak gara.

   Baiki, no !

*

Ahalen ahala gainezka egiteraino goititu da. Eta segitzen ahal dugu, pixkirrin bat freskaturik; mutilek ez dute gainezka egin, emeske ditugu, arren.

   -Has !

*

Behar baino guttiago baliaturik naiz.

   Eskual Herritik at baina, ezin hobeki moldatzen naiz. Eskual Herrian, dena den, hobe kasu handiz ibili, kasu handiz eta, arren, gogogabe ibiltzen ohi naiz. Ebrotik eta Aturritik harat, baina, hobeki, txoil ongi ere. Jarrera afera ere bada beharbada. Eskual Herritik at nahigabeko jarrera ona ukaiten dut eta, beraz, joera ezin hobe, atarramendu zinez ona. Eskual Herriko aspaldi hunetako ez eginaren salatzeko jarrera-joerak bidez galbidetan ibiltzen naiz, indarge ibiltzen naiz, gogorik ez; kanporatu eta kanpoa arnasgune: jo !

   Eskualdun naizela, zertan ari ote naizen dena delako lekuan, nulaz erraiten ote den eskuaraz nik dakita zer... ttipi-ttapa, ttipi-ttapa, elkarrekilakoa goxoago.... Jes ! Neskak fatxi itxurakoak agertu ditu: Axut ! Kito.

*

Gozamena nagusi beti, non eta Eskualpornen. Adierazi gabe zihoan, baina adieraztea ez da soberan.

*

Arizale pornoen jarduna senti egiten dugu so egileok !

   Bada hirian neska pornozale talde bat -oraino ere izenik ez-, tarteka -bestetan beti- gustua agertzen baitu.

   Taldeak ez du izenik; halako eskualdun sukubu baten izena nahi luke, baina ez dakite zein sukubu du eskual kultura likitsak. Bilaka eta atarramendu onik ez. Súcubos vascas. Jai. Succube basques. Jai.

   Laminak -Amilamia- sorginak, Mari bera... Ez, ez dira baliagarri.

   Zein ote ?

*

Ibabe, Dorleta, Ibernalo, Atharratze, Zikuniaga, Arlet, Lilith, Sorne, Nabila, Selene, Ayesha, Ezitizen, Dienaba... Eskual tradizione puritano normatiboa irauli eta haiexek hasi dira eskualdunon artean Iruñeko txupinazoan, kasu, berriz ere hankalepotas eman eta sagarren agertzerat. Nik Ayesha atxiki nuen hnkalepotas iazko Gasteizko bestetan. Zenbat argazki bildu zuen zazi, gero, jakiterat !

*

Likiskeriaz kestione, salba dezagun... Zer salba, irakurle ?

*

Europako Pornoaldian (Okzitaniako Tolosa) nazioarteko gazte jende zenbaiten hamabortz film llabur lehiatuko dira. Eskual Herriko filme bat hautatu dute: Xorrobero arteko xorroberoenetarik. Hirur minutaz haibateko haragikeria.

Eskual Herriko putetxe emankorretan bisita gidatua. EHTBn.

*

Ailartak eta neska pornoak lehen lerroan. Arnasgune likitsa erdigunean.

*

Lankide batek giltzurrun bat behar zuen eta badu. Zeinen hutsunea nabaritu dugun jokatzen genuenok -eta guziok, erran gabe doa.

   Ibiltzerat lagundu dugu.

   Barantaila da, otsaila -firilli-faralla, txartxara (lehen, bederen, omen). Udako jokatzaile eta jokagai, ene aldetik jokagai, eta bertze neska zenbaiten jokatzaile, ikustea laket baitut.

*

Salda beroaren banatzean neskek biltzen dutena  pozgarri dute beti, beti ditut zaporedun. Enea ere, bai poza, izigarri emaiten didatelakotz: noizbait, ezin atxik eta horrat, no !

   Haien ahoaren zabala !

*

Eremu puritano batean oihaletxe bateko ororen aitzineko atsegaleaz goxatzeko bide pullita da Eskualdun pornodun ekimena.

*

Eskualpornekook so egileen aldetiko omenaldi alaia eta sentikorra bildu dugu; eskualdun batzuiek txalaparta doinua egin dute Gasteko egoitzaren ate nagusiaren aitzinean, aireko batetik liliak igorri dituzte, delako airekoak suiaren gainerat ura edo halako likidu gorrixka ixuri ukan balu bezalaxe. Gure aldetiko ihardespena: urdakeria haboro eta merkeago (galerarik ez, baina).

*

Hondar filmazionean denbora luzea ezarri dugu, erran nahi baita, biluzik luzaz ari izan gara, larrutan jo eta ke, izerdia ausarki egin dugu.

   Bolunburun (Zalla) ginen, errekan; hainbertzenareki, telebirtzako berri emaile bat eta kameraduna jin dira. Errekan egin behar genuen egitekoa baina luzaz ezin. Joan egin dira, bertze arimarik ez, eta abiaduran bikinidun, geroxeago gabe eta geroxeagoaren geroxeagoan zirrika ari ginen. Noizbait baina halako famelia agertu da eta bertze norabait joan gara segitzerat, idorrerrerat baina. Haurrik agertu izan ez balitze, segitu genukeen.

   Damurik !

*

Eskualporneko gara gu eta lanari ekin diogu udako bakantzen ondotik -bakantzak, ele etzanak, larrutan ari izan baikara, baina musu-truk, maitaleeki-.

   Iazko multzoa handitu egin da: hirur neska gaztek nahi zuten, hauta-proba egin diotete eta hauta, bai hauta hirur-hirurak, aimenge baino hobeki ez, baina atxeman eginen nute.

*

Eskual Herrian gizartearendako aitzinkontua emendatu da, izigarri emendatu ere. Bon-bon. EHTBn  aste hundarretako gaierditik harat saio lohien emaiterat hasi dira... eta ni gazte naiz.

   Pozkida nadin, gero !

*

Aurtengo udan zizpiltzeko beroa ukan dugularik ere, aitatxi-amatxiak ez dira hil, trenputxartu  ere ez.

   Aimenge, nahikara: ait´et´amak urruneko eta luzarako hondartza batean eta etxerat -etxeko igerixkagiarat- hamaikatxo neska panpoxa, lirain nahiz gixen, maitagarri guziak. Nik eman ahala eman diotet -nahi zutenei buztan-iztersaguak, eta trukean haiek zango-uzki-galtzarbeak.

   -Joanen duguia zerbaixka ?

   -Berdin bazaizue, ekarriko Berria, Gara eta Argia ?

   -Horiek baizik ez ?

   -Askitto, eta erremestiatzekoa izanen da, izanen denez.

   -Ontsa da...

   Haboroxeago ekartzen ohi dute.

   So eta so eta zenbat gara ? Jak, dui, trin, higa, pantxe... Ez dakit buterrago zenbatzen. Baga, biga, higa, laga, boga, sega... Ez dakit segitzen. Zenbat dut pikarragorri ? Batto, biga, hirur, laur... -bada batto sekretarat joana dena, biluzik joan ere...

   Haikatu zaizu, mutil ! Neskarik ba ote den hala ikusi zituenik mira hadi !... Ez. Ezein ere ez da ohartu...

   -Horren goiz eta apal haizen horri harrotu txotxoa ?

   -... Otoi, barkamendu !

   -Ez da zer barka, txotxito ! Nik halaxe nahi baihinduket taigabe... salda ixuri artio, prefosta !...

   "Heldu eskutik ! Goazik barneko feskurarat !

*

Glamour turrustan, ostaturik ostatuko urdanga-ibilaldi espantagarri batean.

*

Horrako neska horiek haien ditut erakargarri, erakarri egiten nute; eta haienganat joaki naiz... baina ez ditut eragotzi behar... bertze norabait egin behar so... Ororen buru, hondartzan naiz eta, ebraz, neska erakargarriak ihaurri: zein baino zein erakargarriago, gero.

   Hobe nune neronen burua gobernatu; buztana eian ahulduko zaidan, eian ahalduko zaizkidan hunak... Hondartzarat etorri komikiak ez nu lagunduko.

   Hainbertze neska bada erakargarri hondartzan !

   Gaztelania maixtrak Carmen Laforeten La indolacion delako liburua buruileko irakurririk agindu ukan ez baligu, hobeki nintzateke orai !

   Oi, nolako neskak ! Kospeiak haboroxenak. Eskuaraz battori ere ez diot entzun. Ez dagoa ? Gogoko lehenaren parean hitz erditxo bat hari erran gabe nolaz pasa ? Ce sera impossible !

   Autxerdaraz ere behar dut leatu. La petite fille de monsieur Linh. Burrasoek irakurri zuten gaztean hondartzan. Liburua haiei harturik jin naiz hondartzarat. Eta amak bertze bi liburu ere eskuratu dit: Jolasean eta Kutsidazu bidea, Ixabel. Ez naiz hasirik. Eian, ba. Aitaren liburukoteak etxen biziki ontsa dira, Ekialdeko eskuara-multxoaren hiztegi-liburu-testuak; gazte naiz baina hunek halako gaitarzun jakina dute.

   Eten egin behar dut...

   -Koka gaitezkea hemen ?

   Harat ! Eskuaraz egin ez dit, ba, neska panpoxa batek ?

   -Bai, bai ! Nahikara !

   -Eskualdun zara !

   -Baiki, no !

   -Ederki, to !... Estitxu eta Alaia gara, Arabako, eta sarri Naiara heldu da, hura Espainiako Errioxako.

   -Eta zu ?

   Ahalkerik ez, sagar agerika izanen ziren hirurak, hortzargi, bustirik, sake ederreko.

   -Ze gisa, seme ?

*

 

Ondoko nesketarik zein duk maiteena ?

   ...Maitagarri zaizkidan eskualdun urdaxkak, doike.

Gibelkoi-serora-serorantzeko-puritanismoek ageriago paratzen dute en´aldetiko gogoko neska atsegaleenganako beharra; eskualdunik ez, erdalduneki behar, gero.

   -Jin nahi ?

   -Zieki ?

   -Ua. Gureki !

   -Erran gabe doan !

   -Untsa ibili duka hitanoa, tto ?

   -...Tutik ere ez !

   -Biluzle-belartzerat kontsultatuko diagu.

   -D´acc !

   -Sar !

*

Eneki amontegin bapo ibili nahi ziren -eta diren- neska guziei zor diedan begirunea.

*

Utopiara. Nondik ? Atsegaletik. Zertarako ? Sasoi onean bizialdia goxatzen emaiteko. Beti ere, ezinduak aintzat harturik.

   Hezkuntza, garraioa, osagarrigintza. Berauei sosez leherra.

   Eta ideologi aldetik, fatxi-gibelkoi-sionista-taliban-yihadistak... kanporat; ponteigel-buruzapidunei nagi. 

   Zorionez, igerixkagia eta oro, badut etxe pullita, zangoen gainean ospitale publikotik hamar minutarat; gogoko neskak aunitz eta usu udan -berotean-, ibiltzen dute bikinia ño, ibiltzekoz gerotan... Haboroxenak irakurzale, zinemazale, ur-ondokoi... antzerkizale...

   Eian iragana ez zaidan ez dolutarako ezta damutarako ere agituko. Eian ezein -ezein neska- ez den nitaz gaizki erranka hasiko -ezinezko, baina: izaneuntzu, izanen denez, nitaz erranen duenik bortxatu nuela edo nika dakita zer. Jakizue beti izanen dele halakoa gezurter, pilardit, mardailer, saindu petart, bahüt eta telahüt. Beharbada zerbaixka eginen dut berenaz ongi dena baina neskaren batek gaitzetsi egin duena.

   Batek jakin, gero !

   Hoberena eman ahalaren emaitea da... eta gerokoa gero. Ororen buru, Colombori ere halako haserrea gaineratzen zitzaion noiztenka.

*

Amatxirren gazte denborako diskak baditut; horien artean Modulos deitu taldearen Todo tiene su fin delakoa. Eskuarak ere ? Ez dut nahi baina !

   Osagarria ontsa dut, aho-artazaleak urtean behingo azterketan deus gutti. Bizkaurra artatu ere ez (sobera gazte naiz). Azala ontsa. Ukaneuntzu ukaitekoa, ukanen duzunez... Ez oraino baina !

   -Anartean ?

   Anartean, burrasoez gain, neskak eta liburuak, liburuak eta neskak, gogokoak eta jasan behar ditudanak... Patientez ! On doit toujours patienter.

   Neskak. Maitagarri zaizkidan urdaxkak, eskualdunak sustut, prefosta. Prefosta ! Prefosta !

   Liburuak. Literatura klasikoarenak oroz gainetik. Peru Abarka irakurri berri dut, baita La de Bringas ere. Gaztelaniaz eian Valle-Inclán. Eta Pierre Louÿs... eta George Sand... eta Colette !...

   Ondikotz ! Zenbat liburu irakurtzeko eta ezin, ez ahal; eta zenbat neska xikokatzeko, eta ezin ere, ez ahal ere !

   Hauxe lepoko mina !... Atx, atx, atx !

   Handik hirur egunerat ospitaleak atxiki eginen ninduen, handik hilabete t´erdirat askatuko, ontsaturik askatuko, eta Auschwitzeko askatu horietariko antza ba omen nuen.

   Guziz estimaturik artatu ninduten guzien aldetikoa; zein-nahi esker guttitto.

*

 

XXXIV

Xikokari atsegale ederrok, non ote zarete xikokan ? Harat buztanen salda begitarterat eta bertatik beheiti ari zaizue, sagarretarat, tarterat; beheitiago, pixkolterat, eta xortaño bat bai baitzen gizen, ixtaperaino heldu da, bertatik lurrerat, bilorik ez baita. Kamerak baziren prestik eta bildu dute mement hori: belauniko emanik zineten eta iduriaren goian pottotta ageri da, bertatik beheiti xortañoa, eta, hondarrean, lurrean jauziño, punpeño, eta kito.

XXXIII

Hondartzatik atera berri, zangozoletarik hondarra ekendu behar, bikinia artean soinean tokiko telebirtzako elkarrizketa egin didate. Nongo ote naizen: Pamplonica, vasca. Zenbat egunentzat naizen jina. Zenbat eman dudan orai artio. Zer gisa, eta halako.

   Hirurgarren eguna dut; oraino ere badut bi aste; beltzik heldu naiz eta beltzagotzeko ardurarik ez: oharkabean naiz beltzagotuko.

   Bi mutil jinen dira. Haiek astebete pasa. Anartean, argazkiak igortzen dizkiotet. Jeloskor ditut eta elkartzeko irrika handi-handiz.

   Zein da pairamen saminen antonimoa ? Halaxe ni.

*

Miretsirik egoiten naiz gogoko neska pornoei soz, zinez txit amiturik izaiten naiz. Ezin bara haien ikustetik. Halakoak eta bi lagun, zorionez, zein diren elkar iduriak !

*

Gu biok urdanga jin gara hunat, bagenekien, eta gu bezala, aunitz. Bagenekien guziok. Sareturik gara gehientsuenok eta elkarez axolatzen gara. 

*

Usaiako biluzle-belartzean izan naiz. Bertan nintzen eguerdia gabe. Eian neskarik ba oten zen, zenbat, eta ez zegoen bakar batzuk bertzerik. Noizbait baina, lotarik itzarri naiz eta ohartu belartzea neskaz gain-gainezka zela, ondoan lauzpabortz banuela. Nerehalaxe ernatu naiz !

*

Ez naiz gaizto, baina bereziki bi lagun nahigabetu dut: aita eta emaztea, eta, halarik ere, aitak jasan egin ninduen, emaztea oraino ere ari da egiten.

   Hauxe miseria !

*

Joan nintzen, eta han lagun horiek ikusiz izigarri bozkariatu.

   -Sobera goiz, to !

   -Balekibale.

   -Bo, bagara laurok. Abiatuko ?

   Urtegirat buruz joaitekoak ginen. Hantxe izan ginen. Bertatik sartu ginen Alde Zaharrean bizpalaur turrustakoren klikatzekotan. Hondarrean, Alde Zaharrean afaldu ginen. Etxen uzten azkena izan nintzen, bik utzi ninduten...

*

Ait´et´amez bertzerik, ez dut bertze nihortxo maite ziek baizik, ailart-neska pornook.

*

Oraino ez gara hasi baina egungo lana uzkitik hainbat buztanen biltzea baino ez da izanen.

   Hainbat buztan, nik dakita zenbat: biga gezurrezko, bi neskak ere joren bainute uzkitik. Kolosala izanen da eginen duguna, eginen didatena.

   -Uzkia prestik ?

   -Eta uzkibizi ere, gero !

   Laur mutilen eta bi neskaren aitzinerat agertu naiz, bikinia soinean agertu ere, erauntziren baitidate neskek, hain xuxen ene mutilei eskaintzeko, baina lehendabizi, uzki gozagarri antzo, haiexek nute joren, mutilek ikusi eginen gituzte eta areago ukanen ditut emeske. Bi mutilek ere nahiko dute bi neska horiek jo ditzaten. Guzizko alberdania dateke, editaturik, aunitzez guzizkoago. Ikusle kariook, erne, gero ! Udan ikusgai, uda aitzin pizgarri.

   -Banun pitzi-patza.

   -Has !

*

 

Eskualduntzen ditudan julisek ardura jotzen dute Jagoneterat, ardura diote galdegiten. Julisok xikokari eijer ez ezik, ikasle eijer ere baditut; zera: eskuaraz xikoka bezain ontsa egiten dute. Ez dut gogoan eskuararen aldeko manifestazione baten akabailan harat bildu orori irakurri zigunak zenbat eskualdun aipatu zuen eskuarak behar duela biziren bada. Aimenge hainbat erdalduni eskuararen irakasten ari naiz: geroan hainbat ailart izanen da eskualdun. Eta ez ahantz, gero, Eskualpornekoak; eta ez ahantz, gero, bertze batzuk.

   Eskualdun pornodun.

*

El Soto. Bertarat joan gara xikoka ari izaiteko estakuruareki, egiaz, oren goxo elibaten iragaiteko xoko aski espantagarri horretan.

   Filmazionea etxeko gisa egin dugu, so egileek halakoak ere badituzte laket.

*

Irungo putetxe batean egiten dut lan, bertan ez naiz urdanga -aimenge urdanga izanikan ere, goatzean beti, usu bertze nonbait-. Piano joile naiz eta barda ikusi dut gizun baten karrikagorriratzen, neska bateki askitto bortitz hasi baitzen. Berenhalaxe agertu zitzaizkien putetxeko gizun azkarrak. Neskak salatu egin du gizuna. Neskak bertzeon aldetiko zaintza guzia bildu du. Barberak Deus gutti; bizpalaur egunez lanik ez. Bortz egunez etxeak.

   -Segi nahi ? Has haitekea ?

   -Bai, bai !

   -Ontsa dun.

   Kanpaia ere joiten dut, gogatzen ditudan mutilei kanpaia; neronen buruari baina, gai oroz, egun oroz, udan usuago. 

   Oraiko putetxean badut luzarako lana; izanez ere, lana badute neskek ausarki; ihaurri ditut putanerak ostatuan, mahainak beti beterik.

   -Joren Casablanca ?

   Usuenik joarazten didatena baita, ezin hobeki jotzen dut, kantorea baina eskuaraz, neronek eskuararatu bertsionea.

   Oroitu behar haiz, potta oraino pott...

*

Emazteek eskuaraz idatzi likiskeriari soz.

   Bi egunez.

   Gizunek eskuaraz idatzi likiskeriari soz.

   Laur egunez.

   Emazteek eskuaraz idatzi likiskeriari soz, infinizio bat gizunki.

   Gizunek eskuaraz idatzi likiskeriari soz, infinizio bat emazteki.

   Azken egunean, oro elkarreki. Jendarte galanta. Izanez ere, eskual gizartean geroago eta onetsiago dago ororen aitzineko haragikeria, idatzia, entzuna nahiz ikusia. Eremua endezera ezinago pullita izanagatik, oaino ere bada murritz, eta noiznahi erretzen ahal litzateke, lukete.

*

Eskualdun urdaxka maitagarri artean ibiltzea, hori hori grazia handia, gero !

*

Abogados Cristianos. Harat bertzeak ! Hesia balute eta, arren, etsirik balire !

   Pues ! Puies ! Axut ! Kuku ! Vade retro !

*

Aimenge aste hundarrean ontsa jokaturik baizen ere ez naiz astelehenean pulunpatzen. Aimenge ontsa baino hobeki jokaturik baizen ere ez naiz etxeratzen sekula santan udako bakantzetarik.

   -Xarlot -nik-, ez ziakinet ohartu haizen baina berriki larrutan ari izan haizelako karantza badun.

   -Hain begi bixtakoa dea ?

   -Askitto ! Baina nik holaxe hut maiteago.

   -Poztekoa duk, Xalbat.

   "Eta hi ze gisa ?

   -Deus gutti. Neskak ikusi aunitz, baina denak zitunan norbaiteki.

   "Itzulian... herenegun, airekoan, Iruñeko neska bat baninan ondoan, noizbait solastatzerat hasi, eskualdun garela ohartu gindunan eta geroztiko ondokoa errexago izan zunan.

   -Hareki amontegin bapo ibili bai ?

   -Hauxe dun...

   -Bai pullita ! Eta amontegin bai ?

   -Baiki !

   -Ene arintarzuna ! Banuen uste jai itzuli haizen.

   -Ez, ez; jaia, bai, jaia.

   -Goresmenak, to !

   -Merzi biziki, no !

*

   

*

Eskualdun hutsak dira eta erdara hutsez ari.

*

Liliskeriazko atsegina endezerra ederretan; bertantxe, Eskaul Herrikoetan nagusiki.

*

Nor.

   Nor ?

   Ona, Belle eta Owena. Trin xikokari iaio hauen ederra ! Berenaz, beren baitarik sortzen da haragikeria, guziz estimatzekoa baita.

   Bi aste hemen, ur ondoan; izaiten da jenderik, jendarte horretako neska aunitz ere biluzik, mutilak haboro.

   Hauxe zoriona ! Ukanen dut, ukanen dudanez, zer ikus -nor ikus- eta zertaz -zeinetaz- oroit, zeren eta noren iragan mina.

*

Eskualpornen badugu indargune bat baino haboro; horietariko bat denok auzolanean ari izaitea da. Talde gara, taldekide gara, elkarreki ari izaiten gara. Nolaz ? Atseginez. Zertarako ? Bizitzeko. Zeren bidez ? So egileei atseginaren emaitearen bidez, geronen atseginaren bidez ! Ikusten dugu, ikertzen, ohartzen gara bertze talde batzuek zer egiten duten, nolaz ari izaiten diren, ze gisa eta geronen buruari ekartzen diogu merezi duela uste dugun hori guzia, saretzea, kasu, oldarraldirik bilduz gero, lan handiagoa -ororen buru, atsegin likits handiagoa- eta so egileei esku-erakutsirik.

*

Gupidagabe jotzen diotet larrua jokideei, eta gupidaz jotzen diotedala erraiten ez didate, ba ! Nolako neska aseezinak, gero !

*

Xahar naiz.

   Alde Zaharrean bada eraikin bat jabe ukan baitute maite ukan ez ditudan aunitzek. Bertzorduz ez dakit zer izan zen baina izigarriko piperpotoa bazen sartze nagusiaren gainean dilindan; gero, alderdi eskuindar batena izan zen, bertan alderdiaren bandera eta piperpotoa; gero, komisaldegia izan zen... Urteak joan urteak jin, hutsik izan zen luzaz, noizbait gazte batzuek okupatu eta serorantzekoek lelo batzuk para zituzten dilingo. Orai, berriz ere bada hutsik eta hobe ez sar. Zaharberritzekoa omen da, ba omen da sosik: eskual kulturgune izanen omen da, José Bergamín kulturgunea, nonbait.

   Leloez kestione, hobe ahantzi. Txiruliru !

   -Ez dakiala zer izan zen bertzorduz ? Frankistena izan zuan. Ni bertan atxiki nindiaten bi egunez; tokada bat ederra jo zidaaten, ene bizi guzian oroitu bainaiz. Zikin ustela alaenak ! Bertan ere izan zituan batean la Sección Femenina, el Auxilio Social eta el Patronato de protección a la Mujer. Beti bazuten leloren bat ikusgai. 

   "Naziak ere ibili zituan bolada batean, eta banderara bazuten paraturik. Hura nazka, gero ! Baina jasan behar bizirik iraunen bagenuen, gaindituko bagenuen.

   Leloez kestione, hobe ahantzi. Txiruliru !

   

XXXII

-A ver, chavales; en verano solo dos lecturas: La realidad y el deseo, del poeta Cernuda, y Poesías, de la poetisa decimonónica Carolina Coronado.

   -Eta Saforenik ?

   -...Safo ! Ontsa da. Safo. 

   -Eta Bilitis ?

   -...Bilitis ! Egia da... Heldu den urteko. Heldu den urtean elkarreki ariko gara gaztelaniaz. Safo eta Bilitis. Hitza hitz. Kito. Gerokoa gero. Uda on guziok ! Buruila artio !

   -Bien, profe !...

   -Biba zü !...

   -Ale, ale, menos coba. Y poneos crema, y txapela.

   -Descuide.

   Gazteago banintze !

   Xiker, gaztelania maixua lizeoan. Hark Gasteizko Los Herranen zuen ikasi. Kanpoan maiteenik duten bi neskak orki zituen, bikinia soinean igurikan, urtegirat joanen baitziren. Bertze irakasleei agur, eta kanporat. Ikasle banaka batzuk ateratzen ari zirelarik, ipurdi milikan ari izan zitzaizkion, bi neskok buztan milikan, zinez buztan milikan -letra etzanik ez- ari izaiten zaizkion aukera duten bakoitzean, eta aukerak ihaurri.

   Urtegirat. Bikinia soinean urtegirat. Urtegian baina, bikinia soinetik, goiko aldea bederen, lekuaren arabera. Egun, Landarat. Garaiorat, Arranguarat edo bertze norabait bertze noizbait, udara baita hain luze... Morea, Leurtza, Allotz, Albina, Bidarrai...

*

Nolako iluntarzuna eta samindura ! Beretu nute. Nolakoa gibelkoi, puritano, han sionista, hor marokiar... eta behar bezalako ustezko aitzinakoi modelnoen arteko lurralde hunetan ! Utrimque roditur.

   Bertzalderat ez dut joko, ahalaz, ez; bertzalde huntakoetarik albait urrunen, ahalaz, bai.

   Lagun baten loba neska batzuiek salatu zuten. Bi urtez jai. Ordinagailu-segapotoak atxikirik. Noibait, baina, oro neska horien asmaketa hutsa. Epaileak-eta garbi baino garbiago ukan zuten.

   Fatxien, eta sinestedun eta sinesten dizugunen artean, jai.

   Aimenge ateo -y poteo-, jentil, neskazale, emaztekari, satiro -tartetako agure zenbaitekiko buztankoi ere-, abertzale, euskaltzale, irakurzale, zinemakoi, antzerkikoi, kulturzale ur-ondokoi, Kubaren, Nikaraguaren, Sahararen, Kurdistanen aldeko... huts egina, porrot, turrut eta molokot egina, frustratua... 

   Orobat. Lepoan hartu eta segi aitzinet! Aurrera bolie !

*

   Bertarat jin gara gogatu ninduten ailartek eta laurok. Zaila etxerik kausitzen baina badugu non bizi. Gasteizko Lakua izeneko txandrian, zabaltzadun goi batean.

   Parisetik heldu gara, Bois de Boulognetik. Eskualpornen eginen dugu lan.

   Bada hiri hunetan Florida izeneko okolia. Bertan izanen dira neskak gauaz. Bertarat agertuko naiz ni etxerat bidean. Proposamena eginen didate hirurek betan, nik baietz eta laurok etxerat.

   Gauaren zohardia ! Mutxurdinak leihoetan, teilatuan katu bi; eta bide ertzean hirur neskok. Izanez ere, banientzen emeske, udara baita, neskak arropa arinetan... Bizia, gero, ene gogoa eta halabeharrak ekarri egin dizkit. Hori hola ontsa da, biziki ontsa da hori hola.

   Halatsu lehen filmazionea.

 

Eskual Herrian aspaldion errotzen eta sustraitzen ari den usantxa da Ihauterietako bestetan neskek sagarren kanporatzea. New Orleansetik heldu da usantxa hau eta Eskual Herrian bizitegia kausitu du. Inguruko puritanokerian arrakala.

   Biba neskon sagarrak !

*

Halabeharrak ekartzen dizkit. Zenbat neska ! Zenbat neskareki !

   Eskual Herrian aski, baina haueki ez dut likiskeriazkorik nahi, balekibale. Kanpoan bertakoeiki edo kanpotiarreki, haieki guzieki bai; denok gostu-gostuan. 

   Iaz, New Orleasen izan nintzen, Mardi Grasen. Zenbat sagar ! Eskual Herrian ere hasia da usantxa hau, usaiako alde batekoen eta bertzekoen aldetiko oldarraldiagatik.

   -Sagarrok kanporat !

   Bularrak kanporat ! Afrodita Ak erraiten omen zuena, eta ez omen zuen erraiten, Bular tiro ! baizik. 

*

Zenbat aukera egin dudan huts !

   Neska batzuien zangoei argazki egin nahi eta ezin, ez bainuen segapotoa helmenean.

   Putxas ! Zorionez, Interneten neska zangoak ere badira, antxume den neska maitagarririk ere bada.

   Ikus eta ikus, ase artio, frustrazionea aienatu artio.

*

AA bidez neronek sortu edo bertzeren batek sortu urdaxka gazte maitagarriak ikusi, ez dut bertzerik egiten.

   Egungo iluzle-belartzetik eta Alde zaharrean hirur turrustako hartzetik sartu berri naiz etxen. Nolako neskak bai batean baita bertzean ere -ekheerritan, batean, ekheerritarik, bertzean-; belartzeko neska batek irakurtzen ari naizen liburuaren azken hostoak dizkit irakurri.  Lur zabaletan, aitari harturik (bertako pasarte batek oroitarazten dit Otsoekiko dantzak deritzan filmean bisonte ehiza denekoa).

   -Baina ez, gero, nihortxori ere erakuts, ez igor ere !

   Ezta pentsatu ere !

   Neska biluzik eta eni irakurtzen ari; ondoan bertze bi, adi, erne, deusik ere entelegatu ez baina atseginez ziren beha eta beha, irakurleak hain baitu ahotsa goxo, hain ontsa ahoskatzen baitu. 

   Delakoa Zaiñe. Horrat ! Idurika !

*

Xoraturik atxiki nuten bi ailart jin dira etxerat, taxiz jin ere. Taxiz ere joan dira. 

   Heldu den astean elkartzekoak gara, baina herrian, Bastidan, bertan aste hundar pasa. Eian euriz leherra eginen duen egunotan eta aste hondarrean zerua ddunddu.

   Maitagarri ailartok, guzizko astozuriaren gainean, harrigarri on; bertzenaz, neska pullit maitagarriak dira, gazte izanikan ere, libururik irakurtzen duten horietarik -etxen gogoan halakorik sarturik-, bikini marka arinak; bertze batzuk bezala, maite-maite ditut, argitako dauzket, suhar nute; eian ez hauek ez bertze batzuk ez ditudan galduko (eta eian oraino sosdun izanen naizen, baita sasoi oneko ere).

   Eian, ba. 

*

-ProjectX joanen diagu.

   -Ez dinet ezagunik.

   -Atsegin ukanen dun...

   -Neskak ez ditun gu bezain lirain, baina atsegin ukanen ditun...

   -Eginik duka afaria ?

   -Eginik, eta zabaltzako mahaina jauntzirik.

   -Ontsa duk, txotxito !...

   -Sagarjusez gituka hordiaraziko ?

   -Baiki ! Naturalaz beti ere.

   -Txintxo haiz !...

   -Prestu eta... prestik...

   -Comme il faut !

   -Mais oui ! Murtxatu eginen diagu biga-bostetan eta buterragotan, a.

*

Eta orai zer ?

*

Ez, neska lagunik ez, ez ahal zaio trenpua gaiztotuko. Halakorik banaiz entzunik lanean, famelian ere ikusirik. 

XXXI

Gogoko neska pornoen hotsa eta burrunba, haien intziri-oihuxkez gain.

*

Neskartean bai, lan egiteko baizik ez, bestaren egiteko ez, balekibale. Batek jakin baten batek zer kontatuko ote duen nitaz; askitto da bakotxa biziaren kakinarazteko; gainerat, eian haren moralkeriaren baitan ze debru.

   Et-et-et ! Ikus eta txa; neskartean gostuan izan eta kito.

   Balekibale. Ezin fia, gero !

*

Eskualpornek ere badu irratia. Egun, erraileek bikinia jauntzi eta bertze putetxe baterat. Irratsaioaren izena Putetxerik putetxe.

*

Guk lana handi, klient aunitz, pornogintzan ari garelarik, so egile aunitz. Hala, gogamen osagarria askitto ongi dugu.

*

Bilboko bestetan Independentzia handi bat ikusi dut. Hori laket.

   Ez naiz bestetarat jin. Taigabe ari dira irratiz eta non-nahi oraiko ustezko aitzinakoi modelnoak beren matrakaren emaiten. Beraz, kasu, gero, eta gogogabe naiz. Ospitalerat jin naiz: bertan badut lagun bat eta haren ikusterat. Delakoa aurten ezin udako argazki gordinik igor. Geurtz.

   -Heldu den urtean, to !

   Gainerat, zeinen hobendant ari den senditzen. Hain da txintxo gaixoa !

*

 

XXX

Gasteizen bizi naiz. Osabidekidetzan anbulantzazain nuzie. Sorosle ere banuzie, lehen sokorrien emaiten aditua. Lanean egun gutti -udako ur ondoren batean ardura, laket baitut, ordain bainute lankideek eta eni bost axola: egitea dakukate nahi dutena, aimenge hondartza-igerixkagietan dohatsu-; neskartean lanegun gehientsuenetan, lanetik at usu eta bertan ere dohatsu.

*

Txosna batean badituzte Toña eta Victoria. Gora Nikaragua Sandinista !

   Aurtengo bestetako zereminia buruzagiak Palestina ez ezik, Sahara, Kurdistan, Kuba eta Nikaragua aipatu ditu. Ez baitzen entraaaleko. Ni banintzen bi neskareki. Bi-biak hartu ditut hankalepotas, aldizka hartu ere, bixtan dena. Bi-biak ziren bikiniaren goiko aldea agerika, izerdi zurrustaka eta tzipeturik altxaferuaren ondoko mementuetan panina hainbat leku goratarik bildurik.

   Berenhalaxe xukatu dira, beroa orotan hain zen handi, pixkoltetik behetiko soineko gonallaburra hain zen arin, soinean bikiniaren kulota ere eta berau hain zen ttipi.

   -Hirur turrustako !

   -Topa dagigun eta bakean... eta atsegalean... eta osagarri ezin hobean... (kar-kar-kar perpaus hain luzea eginik) bizi gaitezen betikotz !

   Lagun Urlia, lagun Urlia, altxa basoa, bainan ez bota lurrerat. Eremazu kopetarat, sudurrerat, kokotserat, barrenerat... Zuk edan duzu, bertze lagunok bezala !

*

*

Udan etxeko atea izan ezik, oro zabalik, eta zein-nahik ikus nazake gibeleko leihotikan.

*

Aurtengo bestetako txosnagunea izanen da atsegaleaz goxatu direnei entzuteko eta esperientziaren biltzeko erreferentzia gunea. 

*

Egunorokoaren atsegin ixila.

*

Hainbertze gibelkoi, faxista, serora, serorantzeko, buruzapidun, puritano, ustezko aitzinakoi modelno,  espainolista -Espainiaz mintzo, espainolista; Frantziaz mintzo ?- eskuararen aurkako eta abarren artean, ezinegonez, baina atxikiz.

*

Bada jostun edo dendari bikini ttipien egitearen esperientzia zinez bizi duenik. Dena den, erran dezagun, goiko aldea geroago eta neska guttiagok jaunzten duela, ahalaz sekula santan ere ez.

   -Sinets ! Halako bikinien egiteak ere badakar lan luzea, baina lan hori bada beti zoragarri. Tarteko mutilak modelueki ari izaiten dira eta mutiloi ere iduri zaie lana zoragarri. Prefosta !

*

Ez nekien filmazionearen editatu berriari ze azal eman, berripaper batean ikusi dut musika klasikoaz kestione bi neska elkarreki kamerari irriñoz eta batak bazuela besoa bertzearen bertzaldeko sorbaldaren gainean eta halaxe egin dut azala, baina gure bi neskak biluzik eta filmazionean hainbat aldiz egiten dituzten intziri-oihuxkak ez badira musika klasiko, hortxe-hortxe.

*

Ez dakit zer kolore dagokion likiskeriari -edo berak eragiten duen atseginari-. Nahi baduzu, irakurle zerorrek eman alde huni kolorea: Alde+kolorea.

XXIX

Gu guziok gerizatzen gara atsegalean, bertan ontsa kukutzen gara, oldarraldirik bada oroz gainetik. Orduan, lana handiagoa egiten dugu, nahirik, eta so-egileei merkeago saltzen dizkiegu iduriak. Ondorioa txarra, bederen, ez da. 

   Elkarren ondoan berotzen gara, elkarren baitan; arraikusi egiten dugu zer behar dugun egin, zer behar dugun erran, nolako keinuak egin behar ditugun eta lot gaiten albardanian ari izaiteari.

   Geronen baitarik ere, baina zenbaterainoko salda beroa jauzten zaien buztanei ! Zenbaterainokoa ! Neskonganik zenbaterainoko intziri-oihuxkak jelkitzen diren ! Eni saldañoa ere, guttitto baina.

   Neskok oihuka egiteko gogoa eta libro gara, nolanahikakoak egiten ditugu, zinezkoak eta idurizkoak, usuenak zinezkoak izaiten dira, eta so egileek hauteman egiten dituzte.

   Eman-ahala emaiten dugu denok. Mutilei nekezago emaiten dute emaitekoa baina eman egiten dute eta bertzeok zaporedun gituzte.

   Zeinen gauden guziok emeske eta arreske, kasuaren arabera ! Ni beti arreske, baina emeeki egitea ez zait axola: fula ez, bertzeak bai, urtxuria barne.

   Izerdi egiterainokoa; biloa bustirik, uretarik atera izan bagina bezalaxe, korpitza izerdi zurrustaka, zurrupitaka izerdiz: geroko urtaldia sentipenik hoberenetarik ere !

   Bertze egun bat larrutan ari izana. Egundainoko zenbat ? Ezin zenbat, baina !

*

Eskual Herriko leku gehienetako bestetan kito ustezko aitzinakoi modelnoen orai artioko mintzaldiak -gibelkoienik oraino ere bada, hegoaldean oroz gainetik. Oraiko mintzaldiak bestalier dira, ezkertiar dira, abertzale dira, beti ere eskualtzale, independentixta eta alberdania-ekarle ere. Halakoak ziren ene gaztean; orai, xahar naiz.

   Eian hegoaldean piperpotoa eta ereserki arrotz hori desagertuko diren karriketarik noizbait jagoitikotz. Eian, ba.

*

Onintzak Kuba, Palestina eta Sahara aipatu ditu; Nikaragua ez: ez omen da Nikaragua orai aipatzekoa. Damurik. Kurdistan ere ez. Txetxenia... Zer da Txetxenia ? Nor da Kadirov ? Tout n´est pas possible mitinetan, zerean, mintzaldian, bizitzan ere ez.

*

Komunitatea. Lehendakaria industrialderat jin da, ondoko enpresarat joan da, haren ikusterat. Guk jakin dugu eta geurean ginenok karrikarat atera gara hura izan den enpresatik atera denean. Irri eta arraileria artean geurerat kumitatu dugu.

   -Bertze noizbait !

   -Geronek ere zergak Eskual Herrian !

   -Eta eskertzekoa da !

   -Jauntzirik egon daiteke bixitan !... Gu pikarrai eta xikoka eta berori-eta jauntzirik !... Baina bero handia da barnean !...

   Kar-kar-kar, kur-kur-kur, ha-ha-ha, hi-hi-hi !

   -Nahi ni pikarrai ageri nzaizen su piztekorik ?

   Hartu egin ez du, ba !

   Gibelkoi, puritano, serora, serorantzeko eta halakoen prentsan zer ez ote duen irakurriko ! Irakurriko badu.

*

Bastidan gara berriz ere; Toloñorat gara itzuli. Bertan filmatu dugu. Astebete eman dugu eta sarri joanen gara. 

   Bazkaldu berri gituzie eta kafearen aldi orai. Terraza batean gara. Mutilek alde egin dute. Neskak baizik ez gara. Horrako terraza horretarat gituzie bildurik.

   Neska porno gara, langile huts. Eskualdun ere bagara, nekerik gabe ikasi dugu IKAren eta AEKren barnetegietan. Eskarrik anitx aukera eman diguten guziei, baita irakasleei ere, sukaltiarrei ere bai... guziei... ikuzleei... herrietakoei... Bo, guzi-guziei.

   Gureki so egileek eduki garbia dute; eni uzkia milikatzen didate bertze neskek eta egia beritablea da: haren milikatzen ari dute, edo nik haiei, edo mutilenei ere. Eta gazte garelakotz ez ezik halakoak egiten ditugulakotz ere  senditzen naiz harro, senditzen gara harro, eta harro senditzen dira gutaz so egileak.

   Erdaraz adierazi behar erranahia handiago izaiteko ? Somos putas, titis, somos adorables putas. Urdanga gitun, urdanga maitagarri gitun, no !

   Kito. Itzul nadin neskarterat, turrustakoa epelduko baitzait.

*

Gurean, Eskualpornen, armonia gutti, harmonia handi baizik, berau filmazioneetan beti, eta beti ez usu baizik Kattalin idurien zuzendari. Memeretzi urtetan sartu zen neska porno eta orai zuzendari baizik ez da, bertzeon zuzendaria, eta zeinen eijerki zuzentzen ditu iduri ni, gonbarazione, uzkitik jotzen nutenak ! Haren, jokideen eta sexu hezitzaileen sustenguz oro erraz-erraz, atsegina handi.

*

Txosnetarat mementokotz erasoa bildu duenik ez da agertu, eta berdin zaigu zein izan, gizonki nahiz emazteki, haur edo larri. Orobat dira denak. Jaietan jaia, Bestetan besta. Neholako erasorik ez. Neholakorik ez. Txosnagunean sartzeko orai artioko bolada bateko marrazkia ekendu dugu eta haren ordain badugu Zazpi Eskual Herriok derasana, marrazki eta guzi. Aurten ari dira eskualtzale eta abertzaleak, jende buterrago ari da, batarzun handiagoa ari da. Aimengek noizbait erdaraz Los vascos queremos la Independentzia irakurri dut. Arnasgunea. Bertze noizbait Presos y refugiados políticos vascos a casa. Bertze arnasgune bat. Los vascoparlantes somos cada vez más. Tumatxa, hi ! Txosna de sátiros y ninfómanas. Satiro eta aketzon txosna. Horrat arnasgunerik maiteena. Hortxet hasi gara lagunartekook klikatzerat.

*

Gibelkoi, fatxi, puritano, serora, serorantzeko, buruzapidun, espainolisten, santu-santen izeneko besta, eskuararen aurkako, Eskual Herria batu eta independente izaitearen aurkako eta halakoen artean ezinegonik.

*

Testu pornodun ikastaldian maixtrek ondokook eskuratu dizkigute: kitatu, ukan dezadan plazera, neskak bikini holli-ddunddu txairoa eta lakrikun.

   -Eleok adierazpide dituzie, zerbaixka alda dezakezue...

   Eian testuñoa eginen genuen. Ni morroi bakotxa nute gaineratekoek, hamabiek, denok barne.

   Kal-kal-kal... Bidenabar, erran dezadan etxen entzunik bazela bitxidenda bat Gasteizko Bakea karrikan Txairo izena zuela; zera ere erran dezadan, ziei pentsatu, ez dut bertzerik egiten, ziei eta igortzen dizkidazien hondartzako argazkiei, pottotta bilorik gabe... Biloa... Testua !

   Zeinen diren txairo bikinia soinean bi-biek ukanagatik putzu hunetako horrako neska horiek ! Batak holli-ddunddu du bikinia, bertzeak Jamaikako banderaren idurikoa. Oroit naiz orai urte batzuk izan nintzela Trebiñuko Araba Euskarazen eta halako zubitik ikusi nuela errekan neska bat halako bikinia soinean, neska bakarra zen, eta bazen hainbat haurren artean, uretan denak, hondartza gisakoan, zubi ondoan. Hamaikatxo argazki egin nion; hura ohartu zen eta eni agur, irriñoa ezpainetan agur, ukan nezantzat plazera. Gerorat ere ikusiko nuen: bikinia artean soinean baina zerbaixka gainean. Lakrikun neska, erogarri txit ! Noiz debru kikatuko ote dut atsegalerateko gogoa ?

   Eian zer andereñoek.

*

XXVIII

Bilo edo ile luzedun urdaxka biloholliak ditut laket, laket dut haien biloaren txirikordatzea. Ailartei ere bai. Ailartei erraiten diotet aski dudala ohatzearen gainean antxume, eta txirikordatu egiten diotet biloa. Txirikordatu eta erraiten diotet espresuki ekarri dudan irakurgairen bat irakur dezaten, irakurtzez ilustra nazaten, ilustratzez goxaraz nazaten; ez dakit nehoiz ailarten bat ustezko izan oten den -flika izan ote den, alegia- baina orai artio arazorik ez. Azkeneko bi ailartak nahi nuen bikinia soinean jin litezen, baita gaztelaniadun, eta irakurtzeko ekarri nuen liburua Cuentos de San Cayetano zen. Orenbete. Sosak eskuragarri utzi nizkien. Aldizka nahi zuten irakurri, baina nik erran nien bata narratzailea izanen zela eta pertsonaiak bai, aldizka. Testua banuen ezagunik eta arazorik ez. Nerehalaxe baratzen naiz halakoetan lo, zoriontsu lo: gogoko ailarteki, berauek bikinia soinean -edo jauntzirik baina ortainzurik-, irakurle... Ene fantesiak ez du bertzerik behar.

   Fantesia. Ganbrako azken fantesia-neskak Sydne Rome, Clio Goldsmith eta Racquel Darrian ditut, aita zenari harturik, haren omenez.

   Andy Dufresnek azken pareta idurian Racquel Welch ukan zuen.

*

Elurra, euria... Udan egunak ogarri, sobera ogarri aukeran -goizak izan ezik, izaiten baitira goizan heze-; haatik, bertze sasoietan ura ausarki izan denez, ur eskasiarik ez eta denok pozik, ur-ondoak gainezka, bertan laguntseki pikarrai. Uretan laguntsak lamina, sakonenean luzaz, uretarik xukaderetarat ezinago eijer.

   Laminak, erreketako laminak. Kasu, gero: ikusten duguna edo entzuten duguna ez baita beti egiazko. Ez dira lamina, lamina iduri baizik: neska hutsak dira, laguntsa hutsak, urdaxka maitagarri huts, eta hala zeinen eijerki enetako, hilkor huts naizen eta biziko atseginez goxatzen ohi naizen hunendako. Garagarjusez gain, halako neskak, banaka batzuk eskualdun, u.

*

Eskualpornekook halako ikuskizuna egin dugu sakratutarzunik gabeko eliza batean, erran nahi baita, eliza zen batean. Lekua jendez gain-gainezka izan zen. Egunak joan, egunak jin baina, ponteigel-gibelkoi talde batzuein aldetiko salaketa bildu dugu. Epaitegitik berenhalaxe deitu gituzte eta salatariek jai. 

   Laur aldiz aterarazi gintuen harat bildu jendeak, eta laur aldiz atera ginen taulagainerat, biluzik atera ere.

   Orai, halako bertze leku baten xerka ari gara... Araban... Alaitzan nahi genuke, baina ezin: oraino ere bada santutarzundun. Eian Aistran. Nafarroan Garaiko Uzkitan baina, beharbada...

   Halako zer leku duzu ezagunik, irakurle, eta, beraz, nahi zenuke ikusi bertan ikusgarri pornorik ?

*

Eskuak ehunka, burdinak milaka, festazko eta likiskeriazko koloreak ere milaka Eskual Herriko Pornoaldiaren oihaletxolen muntaketa lanetan.

*

Neroni joan nahi ez eta bi urdaxkareki jina naiz. 

   Donostian gara: kantu eta pintxo. Sabino Ormazabali katu eta Alde Zaharrean pintxo, eta elkarri orotan zirri, zirri onestak beti ere, bai baikara jendartean eta bertzaelakoak ezegoki dira. Izaneuntzu aukerarik, biga-bostetan izana den bezalaxe.

   Oroit naiz aita zenak estatutean Gladys noiz kalitu zuten paratzen zuela.

   Nik gogoko urdaxkei maitasunez lepo. Gu hirurok pornozale sutsu gara, suhar ere bai. Guk purtanokeriaren, gibelkoien, seroren, serorantzekoen, buruzapidunen eta sionisten, fatxien eta halakoen hutsarteetan eskualdun bidea, bide likitsa, bide ateoa, bide independentista...; euria, elurra, errekak aratz, basoak ihaurri, bertan bekereke-eta...

   Batzuiek adierazirikako Sabinori buruzko gai zenbaiti kasu mikorik ez, bertze zenbaiti baizik, prefosta.

   -Habanera orai.

   -Badakigu. Guhaur ageri gara...

   -...Gasteizko putetxetan, ala putetxeetan ?... Habanako, badakit.

   -Buterrago ikasi nahi dugu, diagu, alokutiboerak ere bai.

   -Noizbait, maiteok, bertze noizbait. Salda berorik gabe nuzie orai: egun ez dago guziontzat.

   Eian Ormazaba zenak atxemanen nauen, gituen, beti kantari ez ezik, xikokari ere.

XXVII

Ezerian bizi naiz. Hamar urte pasatxo larrurik jo gabe. 

   Jarririk naiz engoiti. Orai perilos da, ez ahal dit neskaren batek ez egina leporatuko. Orai, Alde Zaharrean, kasu, turrustakoa lagun, neskak ikusi eta kito, eta bada ondoratzen zaidanik, halakoei goxo, gisako, begitartetsu, ezetz, eko, eta haien hurrengo hurrupaldia ordaindurik uzten ohi dut.

   Ezeriaren gorria ! Hauxe desfortuna !

*

Engoiti ez dut neskarik gogatzen -ez dut ene gogatzerat uzten-, bigarren mailako diabesesak jorik bainago, fimosia sortu baitzait. Buuztana, arren, ezin eman.

   Bo, iragana ez da damutarako. hemendik goiti, neskak ikus eta txa. Damurik !

*

Geroa deitu filma. Geroan jai ? Ez ! Geroan jaia: jendea larrua jo eta jo. Erlisionerik ez; serorarik ez, serorantzekorik ere ez; faxismorik ez... Palestina palestinarrena da, Sahara sahararrena... Eskual Herria burujabe... -eta Eskual Herrian ere larrua jo eta jo, jo eta jo...

   Aurtengo udan ikusgari.

 

XXVI

Enerat heldu direnek badakite atsegalea ondu behar dutela, fula ez bertze guziak bai, eta bada kiten den neskarik, banaka guttitto, binaka buterrago eta hirunaka aunitz, udan baizik ez, igerixkagiaren inguruan oro.

*

Guk sexugintzan ustelik ez; aitzitik, cum laude.

*

Gu belauniko eta aitzinean zutik genituen mutilek erreka ederra egin digute. Dena dago filmaturik. Badugu froga, etxeko sosak ere baditugu: so egileok baina egun batzuk beharko dituzie ikusteko. Ez larri, ezta estu ere, tempus fugit, zale-zale fugit.

*

Guk galdegiten digutena egiten ohi dugu, eta egitekoaren egiteko zein-nahireki eta non-nahi, beti ere ontsa baino hobeki.

*

Laurrua jo nahi eta luzaz larrurik ez jotzeak eragin sakona du emazteon korpitzean.

*

Neoi argiak izekirik ditugu. Lehen gaua da. Bilboko Aste Nagusian noiznahi iragarri dugu badela zabalik putetxea, Nafarrilarrok izena duen putetxea.

   Pausagian tarranta parrasta bat. Ostatua berehalaxe da zabalduko. Aitzineko gaueko aire-gaiztoengatik, berantak daude trenbideetan, gurean ez. Balkoi batetik so egin dut eta badut uste emazteki buterrago badela gizonki baino... Banoa beheiti: neronek dut zabaldu behar.

   -Ontsa, no !

   Denek betan baiko.

*

Eskualpornen zenbat urte lankidetza gozoan ? Eta zenbat hurbileneko usategian ?

XXV

Gogoko nesketariko batek nahi !... Ezin sinetsia ! Eneki bihar urtegiko biluzle-belartze horietariko baterat joan nahi !

   Baginen tanbiaren baraleku baten ondoko ostatuaren terrazan, nik baiezkoa bildu, horrat, horrat tranbiara, jaiki eta harat jo dut, hegaldaka edo jo; sartu eta urrundu egin naiz; ezin sinetsirik nintzen... Handik bizpalaur baralekutarat ohartu naiz txartela ez dudala bali egin; izanez ere, banintzen Heidi bezalaxe bizidun marrazkien abiaduran. beheititu behar nintzen baralekuan naiz guziaz ohartu, naiz zoriongunetik atera. Ordukotz, neska batek jakin non.

   Aimenge bai perttolia ! Perttoli ez bertzea !

*

Lantzan neskak baziren halako soineko xuri luzea soinean eta ortozik; zangozola baina xai-xai, hain baitzen xai-xai agertokia.

*

Hondartzan naiz. Pikarrai naiz, mugan pikarrai; hain xuxen itsasoari soz eneganik eskuin jendea ez da pikarrai, neskak ez dira pikarrai, bai, aldiz, sagar agerika. Dena den, hegian harat-hunat pikarraituok bururaino joan gaitezke eta bertzeak pikarraituon bururaino ere.

   Hori guzia batetik; bertzetik, pikarraituok hurbilenik dugun ostatua bertzaldean da, eta bagoazke pikarrai joan eta egon.

   Hobe ! Hobe ! Makurrago liteke.

   Aimenge mugan eta en´ondoko bertzaldean neska parrasta bat txondorrak agerrean, kulota llabur-llabur.

   Egun ekarri hirur liburuetarik batto akitu eginen dut: Mario eta magoa; bertze bat Fontamara da; berau ez dut irakuririk; ekarri baitut bertze batto irakurririk dudana eta hemen berriz ere irakurriko dut: Hesseren Bainuetxean, eta eian bertzerik erosiko ote dudan herrian.

   Ez nekien baina Herriko Etxean faxistak nagusi dira; izanez ere, bi alderdi faxista dira, elkarreki ezin hobeki moldatzen omen dira. Bertze jendea zinezko bi gorri eta orai puri-purian diren ustezko aitzinakoi modelno horietariko laur.

   Uretarat noa. Eian aipatu liburuak ez dizkidaten ekenduko. (Segapotoa hotelean dut)

*

Eskual Herriko Alberdania Sarean-ek dei egin du aurtengo bestetan ere elkarren begiratzerat eta elkarrez goxatzerat. 

*

Egun larrutan ari izaiten ez naizen bi neskareki elkartu naiz. Irakasle ere badira. Astebete pasatxo eta eskolarat hirurok. Ez gara berber eskolakoak. Bakotxa berean.

   Elkarri kontu kontari.

   Literaturzale ere baditut, eskultzale amorratu, hondartzazale fin: bapo-bapo ibiliko nintzateke haieki amontegin !

   -To !

   -Zer da baina ?

   -Esku-erakutsia.

   -...O-ren ixtorioa. Tumatxa, hi ! Eskarrik anitx !

"Idatziko zerbaixka... heben ?

   Bai elkartzean baita berextean ere muxu ahoan.

   O-ren ixtorioa. Haren irakurtzerat hasi naiz, aste hundarreko kito. 

   Eta zertxo duten idatzi ? Batak O gituk gu biok, to ! eta bertzeak Hurrengoan enean elkartuko. 

   Ohatzearen parean baditut bortz pareta iduri handi: Tiffany Thompson, Blue Angel, Eufrat, Sabrina eta Monica Belucci, haien inguruan hamaikatxo neska, haiek bezala oro pikarrai; zokitonaren alde banatan, baina, Arlen Siu eta Nora Astorga; ezker oheburuaren gainean, baina, Maddu Hegi. Gogoan, segapotoan, liburuetan eta paper artean nik dakita zenbat, tole.

XXIV

Gurean oraino ez, Eskualpornen oraino ez, baina jinen da noizbait aldaketa, berau bai baita omen Unibertsoaren printzipio nagusia, eta izanen da intziri-oihuxka berririk, izanen denez. Ez oraino baina !

*

Eskualpornek agertzen duen atsegalea ere sentitzen du jendeak, dute so egileek. Iruzkinak oroz gainetik angelesez biltzen ditugu, guttiago gaztelaniaz, aunitzez guttiago italieraz, autxerdaraz nahiz alemanez... eta banaka batzuk eskuaraz. Eskuaraz ere, eta eskuara egoki eta xuxenean, euskalki egki eta xuxenetan, asmoz eta jakitez iduri. (Eskualpornen atsegalearen lanketan asmoz eta jakitez bai, baita bietan jarrai ere, Eskual Herri osoan, auzo herrietan eta, ahalaz, urrunxkago.)

*

Eskuaraz eta eskual kulturaz gainezkatzerat jiten dira Eskualpornek barnetegirat igortzen dizkigun ikasleak; haboroxenak neskak dira, atsegale horietarik, eta berotean ari izaiten direnez, arropa gutti beti, guttiago egunaren arabera, eta errekan arroparik ez, gero.

   Eskualporn ere sareturik, hola gotor -sarea elkarrenganako sustengu-sare handia da. Ureztatu egiten dugu -urtatu- eta denon artean ereina -zenbat oren pikarraigorri larrua jo eta jo, eta inguruko lanak, prefosta- bildu egiten dugu, albait hobekien bizitzerat laguntzen gitu, u.

*

Eskualpornekook badakigu ez dugula Eskual Herriko hainbat tokitan tokirik, egiten dugunagatik da, eta normala da.

   -Barnago ! Barnago !

   Barna baino barnago ari zitzaizkidan guziak eta ni artean aseezin ninduten.

*

*

Uzkitik joren nute laur mutilek. Hirugarren aldia izanen da. Zeledonena ere izanen hirugarren aldia. Hura eta biok hirugarrenean are gogaltsuago.

*

Gasteizen egun martxuka-merkatu, eta bertan izan naiz; zurezko zaparri-jogailuak erosi ditugu, martxuka-gorriez gain.

   Ekiak ongi dzinkatu du hamarrak iriaz geroztik.

   Tongak, gona llaburra, larruarraseko xuri llaburra eta ekitako begi lagunak. Karrikarat.

   Maite dut, maite, halakoetarat goiz eder joaitea: jend´oldea agertzerat hasi eta nik lekuak husten ditut. Gosegarriaren aldi.

   Tranbian, ohartu naiz bi andre zahar ohartu direla eni. Urtebete pasatxo xikoka ari izan gabe. Oraiko mutilak ez dira ausartatzen. Nik ez dakit bertze neska batzuien aldetik zer, baina ene aldetik atsegina baizik ez, atsegalea, atse-atsegaleak.

   Putxas !

   Haiek guri lotsa, zer leporatuko ote diegun, guk haiei lotsa, zer eginen oten diguten. Lotsa nagusi. Izia ! Kurtz koronela elez.

   Nik Jai derasadana. Gasteizko bestetan Herriko Etxeak pankarta bat paratzen du: Jaietan jai. Ez, gero ! Jaietan jaia. Atsegale gutti: berenaz, Eskual Herrian garelakotz, bertzetik, balekibale: zer erranen ote, zer eginen ote. Jaia baizik ez eta kito.

*

Buztana jaten didaten neskek zakurra bere biloeki ere jaten ahal lukete, izaiten baitira  gosegarri hain aseezin, Petiri-Zantz.

*

Ondootan bada erreka eta iturri garbirik.

   Bakarrik naiz. Udara da. Badut bikinia soinean, baina erauntzi eginen dut, biluzle-lekuetan ere eraunzten baitut.

   Bikini osoa eskutan, tongak zangoetan.

   Natur doinurik baizik ez.

   Atseginaren erdian naiz, argi-gerizapetan gogaltsu.

   Bakantzatan naiz. Heben naiz. Furgonetara hurran. Urrun bizitegia. Para dut segapotoan han, itzuli eta harantz ibili naiz, eta halaxe egin dut zenbaitetan: noizbait dut editatuko. Bada mutil bat beti emeske dudana -en´eske ere aukera duelarik-, eta igorri eginen ditiot iduriak: laket ukanen ditu, jagoitikotz agituko zait zordun.

*

Etxekoei sosalde pullita utzirik, norabait joanen nintzateke, Entzia-Urbasarat, kasu, eta bertatik Ameskoetarat eztiketa, eta bertatik Xiberorat; bertatik Bidarrairat, eta bertan kito. Edo Nikaraguarat eta bertan kito. Eskua hutsik nindoake, hiltzerat, egia erran.

   Sosalde pullitik ez eta ez dut halakorik eginen.

*

Ez dakit heben eta ohasare hunetan gostuan lo egiten dretxorik ba ote dudan -bai... ez...-, baina eian zeinek nauen kakinaraziren, beti bai baita kakiranarazten duenik -nik kakinarazi egiten dut, nahi gabe, baina egiten dut. Eian eni zein debruk, edo zer debruk.

   Hotelean bagara biga, biga baizik ez, dui kospei: neska bat eta biok, ederra eta piztia.

   Urria da, baina gurasoen gazte denborako udara dirudi urri hunek. Hotela handixka da, eta oro guretako; baziren bi bikote baina orai ez dira, eta ez omen da bi astez nihortxo ere jitekoa.

   Gauaz euria egiten du, egunaz hogoita bortz gradu gorenaz.

   Ni neskareki entseatzen naiz ez egoiterat, kakinaraziren ez badut; izanez ere, bada, gero, erakargarri ! Hareki halabeharrez gertatzen naizen aldikal, bi-biok elkarri gisako; beti ikusi dut bikinidun, bikinia desnerdin, baina bikinidun, bikiniñodun.

   Ez dut kakinarazi nahi, aski dut haren aldetiko noiztenkako agur goxoa. Badakit ni baino bi egun lehenago joanen dela eta orduan bai, ausartatu eginen naiz eta eian argazkirik egin diezaiokedan.

   -Bai, eta biok elkarreki ere: harako langile horrek eginen digu.

   Usaian bezala, bikinidun, eta argazki horiek -pentxe- zeinen ditudan zaindurik.

*

Barbera ikus, ez artarik gabe egon.

   Ez dut balio baina ! Gaizki ez egoitea askitto dut. Ez dut esperantzarik. Jendeari ezatsegin ez agitzea askitto dut, eta jendartean ez naiz ibiltzen ohi, lanean baizik ez, ostaturik ostatu... Beti badut libururen bat aldean, oraikoan Larzabalen liburukietarik batto, berau antzezlanen betea.

   Azukredunak bizi-biziki maite ditut eta gutti jaten -edo edaten, hilaren hondarrean.

   Neskak ere baditut biziki maite, aantxu zein-nahi badut gogoko udan, baina ni ezeinek ere ez, ezeinek ere ez dit deus interesgarririk hautemaiten. Urteak joan dira eta jarri naiz: Badut uste orai battoren batto en´eske izaiterik ez dudan nahi, jarri bainaiz.

   Halarik ere, udan beti beltzik, gero, beti frutara, gero, barnerat, barazkiak-eta, panina eta garagarjusak, eta pozik, negua joan baita.

*

Ene maitarzun guzia haiendako da. Haiexek dute ene maitarzun guzia. Maitagarri agitzen zaizkidan ailartek eta neska pornoek, eta bizialdia argitu egiten didate. Gainerateko neskek ere, udan, udan ur ondoan bikinidun, sagar agerika nahiz biluzik, baina hobe haien aldetik utz, bake santiuan utz. Herenegun, mendian, aimenge goiti eta bi neska beheiti: bortukari itxura bazuten, eta ari ziren, ari, beheiti txondorrak ikusmenean. Ene aldetiko agurra galanta ukan zuten, ene begiek poz-pozik bildu baituten halako ikusgarria.

   -Eian beherean elkartuko garen panaxea lagun !

   -Nahi niken, nahi, baina jarraik zihauren bideari !

   Ez zeuden biluzgorririk, ez, aantxu baizik, eta nik haien jaunzteko asmorik batre ez.

*

*

Ni baitan jitezko da neskakoikeria, haragikoikeria. Halarik ere, Ikus eta txa, Ver y no tocar, Regarder mais ne pas toucher, balekibale. Aimenge, ikusle baizik ez, voyeur, begilizun, begiluze, solaskide ere, baita lankide ere, baina susmatzen baldin badut baten batek salatzen ahal duela ez egina, edo egina baina bere moralkeriari ez dihoakiona, lehenbailehen urruntzen naiz. Hobe ez fida, gero !

   -Bihar urtegiko biluzledunetariko baterat nahi ?

   Ezta pentsatu ere. Ez baitut uste ezein neskak nahiko duen: Ez bildurik, harendako ene gogogabea, jaiki eta joanen bainintzateke matrail batean pott plaxenta emanik.

   Hobe ixildu eta jasan, eta bizirik iraun.

XXIII

Torrente, horrat urdangak !

   Eta bai urdanga ederrak taxian sartu beharrak ! Aimenge haieki Corn Islansetarat  orai berean joaiten nintzateke. Geroko dantzariak ere badira maitekor.

*

Noiztenka izaiten da gaizki sendiarazten nauenik. Neroni bizi bainaiz, ez diot nihortxori eragiten: ixildu, jasan, eian loak hartuko nauen, loan gogoko neskaren batek gaxokatu eta laztanduko nauen eta kito. Etxen nihortxo ere ez, ez da ene gaizki egoitea jasaiten duenik.

   Lankide batek kondatu dit aitzineko egunen alaba batengatik bizi-biziki gaizki sendi zela. Lankidea hobendant. Alabak kalterik ez, bai baitzen ama eta beronek baimbaitu alabak behar zuen oro -lankideak gauza bakarra, guttitto, beraz. Alabak haserre egin zion aitari; berau hobendant sendi eta gaizki senditzea luzarako, ez baitzion alabari kalterik ekarri nahi.

   Bo, nik dakita zer. Hondarrean, dena ontsa baino hobeki. Aitaren pettoa arin-arin zen, baina aitaren baita konplexutzarretariko bat itzarri zen eta eian noiz baretuko, eian zein debruk barearaziko: lepoan hartu eta ixildu, bakartu, jasan, nozitu, ereman, pairatu, egari eta ahalezko izanen delarik, aurrera bolie. Lankideak halakoetan burrasoak ukaiten ditu gogoan: berak burrasoei zer, zenbat eta zenbat aldiz pairarazi...

   Entzun engin diot. Neronen baitan Nik halakorik ez. Aferak beti, denok, eta nik afera gutti. Neskak: Maite-maite ditut, baina ikusten dut inguruan zer -aspaldi hunetan ere zer- eta neskak ikus eta txa. Jendea: kasu, gero !... Ni beti begitartetsu, lagunkoi, baina egitekoa egin eta lekuak hustu egiten ditut. Neskartean edo jendartean banaiz, egia erran, ikasteagatik da, entzutez, ikustez ikasteagatik.

   Zeba nadin orotarat prestik izaiterat, guttiz kuntentatzerat, gauza arrunten maite ukaiterat eta nahigabezko gertu jinik ere ez zinkurkatzerat.

   Usaiako biluzle-belartzeetariko batean izana naiz. Beltzago nago, egun ekiak zinez dzkinkatu baitu; txandrian bigarren turrustako txestetzerat hasi gabea badut, neskak ud´oroz bezain tirriagarri ditut eta bertze batto hartuko dut etxen sartu aitzin.

   -Ez dago lekurik eta mahain hunetan ttotto gaitezkea ?

   -... Bai ! Baiki ! Hirur katadera badira eta mahaina garbi.

   -Milesker aunitz !

   Oi !

   -Gainerat, ni banindoan.

   -... Baia ?

   -Goxa zaitezte ! Biba ziek !

   Ahoa bete hortz utzi ditut biak -bertzea galdegiterat joan baita.

   Zer den nurk bere buruaren doi-doia maitatzea; neronen burua zaintzen badut burrasoen laguntzeko beti prestik egoiteko da, eta gerokoa gero. 

   Zainak airean hasi naiz direlako neskeki, gaizki ari nintzela pentsatzerat hasi eta hobe nuen dzuintaz desagerrarazi neronen burua, eta agerrarazi Zeelanda Berriko hondartzaren batean, angelesez eta maorieraz moldatzeko prestik. Han hobeki moldatuko nintzateke, beti moldatzen naiz hobeki urrunxka izaitez, urrun, urrunago, urrun-urrun; gisakoago, begitartetsuago... hortzargi, irrikorrago... Tarranta hartu, bertze norabait joan eta hobeki moldatzen naiz.

XXII

Hainbertzenareki, neskak potta, eni potta. Ene itolarria ! Irriskua hauteman dut.

   Hantxe bertan utzi dut. Ni ez ninduen, gero, atxeman behar.

   Irriñoa egin diot, adierazteko en´afera zela, ez berea, hura txintxo zela; potta matrail batean eta lekuak hustu egin ditut, eta dzuintaz galdu ene henzurrak jendartean.

   Bi turrustako banuen ziplaturik eta halako amentsa iduri zitzaidan urruneko bertze nonbait bertze battoren txestetzerat hasi naizelarik.

   Agiturik zitzaidan zinez goian kontatua ? Banekien baietz, ez nuen sinetsi nahi baina.

   Kontsolamendua behar nuen eta Havana delako filmaren akabantxa ikusi dut: Jack eta Bobby elez, Jack goizik itsas hegian, azken musikara.

*

   Hobe nuen neskareki segi eta noizbait albait hobekien bereizi; alta, larritu eta estutu naiz. Tarterik ez galdegiteko eian biharamunean biluzle-belartzerat jinen oten zen.

* 

Bai, beltzik nago, kolore pullita dut -udan beti, orai artio beti-, ohartzen naiz gogoko neska batzuk eni ohartzen direla, eta ni gostu-gostuan lotuko nintzaieke, baina batek jakin, konfientzarik ez.

   Halarik ere, ezdeus hutsa naiz, hutsren hurrengo huts eta hutsala naiz, atariko haizea eta biok orobat; alta, ez naiz atsegin agertu nahi jendartean, jendarteak ez du hartze en´eldetiko ezatseginkeriarik. Edanago eta ohartuago naiz, eta guziz oharturik naizelarik, aienatu egiten naiz, neskaren batekin banaiz, pa matrail batean, oro eskertu eta desagertu egiten naiz.

   - Eskertu ? Zer eskertu ?

   -Eneki egon izana; gogoko hut eta eneki nahi ukan dun.

   -...Bai...

   -Banoan ! -larri eta estu hasirik.

   -Utz eni deusik ordaintzen, gero !

   -Banoan !... Pa matrailean !...

   Pa. Utzi dit.

   -Izanen gitun !

   -...bai...

   Eian ez didan ez eginikakorik leporatuko.

*

 

XXI

Haiek hirurak Kuban baratu dira, ni etzi eskolan sartu behar.

   Bidaien haiezaz oroitu naiz; argazkiak igorri dizkidate, hotelean eginak, pikarrai eginak -edderki dakite. Irriño egin dut. Haiek badute bertze astebete pasatxo.

   Kuban, bai. Kuba bai.

   Loak hartu nu haiekilako egunak gogoan. Maite ditut. Sahetsean nute.

   Hotelean deus gutti, baina gu futitu egin gara; bagenekien, eta harat joan gara. Garagarjusik bazen, jatekorik ere bazen; sekretak ezin hobeki, baita dutxak ere. Jendea guziz gisako, neskak arropa gutti soinean eta berau garbi-garbi: duintasuna nagusi.

   Urdanga zenbaiteki ere izanak gara, laurok batean ! Guhar ginen biluzten eta, biluzik, nahi genuen konta liezaguten, eta no sosak.

   Itakatik bezain jakintsu naiz Kubatik itzulirik, laguntsak jakintsunago dira itzuliko, bai baitira luzazago baratu.

   Aimenge eskolarat. Etzi haurrik gabeko lehendabiziko eguna. Bilkura, gelak prestatu eta ostaturat. Etzi, etzidamu eta etzidamuago. Haurrak sartu eta laguntsak oraino ere izanen dira Kariben. Ekaitz-zirimolen lurraldea omen da Karibe. Halaxe dio Havana deitu filmearen akabailako kantoreak. Hurricane Country. Filme hori para digute ikusgai. Aitak bizi-biziki maite du akabantxako neskaren eta mutilaren arteko agurra, eta mutila goiz eder Floridako hondartza batean tarranta parkeiatu eta zigarreta pipatzen duen pasarte hori.

   File hori -filme horren akabantxa-, nesken argazkiak, neskak gogoan eta lo.

*

Gaztean nahi ukan nuen guzia egin nuen, zenbaitetan ez guziz baita ase nintzen.

   Burrasoei esker, bixtan dena. Poxelu ukan nituen zenbaitetan, zapuztu ninduten bertzetzuetan baina, oro har, bidea erraztu zidaten.

 

XX

Gogatu nahi nute neskei ez diotet buztanaren ahoan sartzerat uzten: batek jakin zer makur sartuko ote diotedan, eta halakorik ez dut nahi; era beran, ahoan muxurik ez; badut ahoa osasuntsu baina beti da kakaren bat ahoan, eta halakoeik ez diotet ahoratu nahi. Aski dut haieki solasean, zineman, hondartzan egun pasa... Oroz gainetik, aski dut gogoko neskei so egoitea.

*

Liluraturik naiz haiei soz, miretsirik guziz.

   Jinik naiz Jinkoak berak ere ahantzirik duen hemen nonbaiteko basamortu huntako harritzar arteko erreka hunetarat eta jinik ere ez dira, ba, hiru neska panpoxa, orai putzutik xukaderetarat biluzik heldu !

   Ze debru ? Atzar naiz engoitik.

   Eta azen ontzeko eskuaraz entzuten ari ez nitzaie, ba !

   -¡Hola! Perdón si te hemos despertado.

   -No problem ! Digo, no hay falla.

   -Hablaremos bajico.

   -... Ez, ez da arazo. -eskualdun zirela oroiturik.

   -...Eskualdun zitugiua ?

   -Bai, eta nik ziek ere bai.

   -Baiki !

   -Zato ! zato, tto, gutarterat !

   Orduan artio ene bizitzan zer hoberik egoera hura baino ?

*

Ikarzola bateko maixu naiz. Udako bakantzak dira. Kito haurrak eta haurrik gabeko egunak. Bagara bi maixu beti ere dohatsu hainbertze maixtra artean eta guziok afaria egiten ohi dugu; afaldu, lantza eta gau pasa: handik bi egunerat naiz partitu.

   -Etxerat gonbidatuko ? -maixtra ordain horietariko batak.

   -Eta ni ? -bertzeak.

   -Badakigu bihar edo joanen zarela, neska batzuieki elkartuko zarela, baina egun zurean guhaur nahi ?

   -Biluzik nahi ?...

   -Jauntzirik ere ez zaigu axola !

   Bibiak irriz.

   Banuen etxea txukundurik, ganbara txukundu berri. Akarorik ez eta mihise artea goxo-goxo agituko zitzaien.

   -Ongi ibili, to !

   -Ez dakigu non ariko ote garen hurrengo ikastaldian baina gure berri ukanen duzu, ukanen duzunez.

   -Baiki !

   -Eta nik gogo biziz atxiki !

   -izan ontsa neska horieki !

   -Zaint eta begira, eta zaindu eta begiratu eginen zituzte, etxeak bezalaxe, alegia.

   -Uda on, no, eta esker mil´aunitz.

   -Izanen gitun !

   -Izanen gitun !

    Banoa, joana naiz, abian naiz burrasoeki askaria harturik; oraikoan lilirik lili -lilittorik lilitto bertze noizbaiteko utzi behar-. Bada Espainia behere horretan harrizko halako basamortua, bertan erreka pullita eta bertarat, bertarat ere joanen baitira laguntsak, bertan gara elkartzekoak. Bideak horiek ez ezik, izana naizenak ere. 

   Udako bakantzak, errege bezala bizi izaitekoak, erregina horieki bizi izaitekoak. Bttok Galilea du izena, eta ¡Qué fortuna la mía!

   Udako bakantzak. Bapo ! Kasu bidean eta izan ontsa baino hobeki, puttil ! Agian luzaz, gero, luzaz haiek eta hirurok !

   ...Harat haien furgonetara. Furgonetara ekusi diezt. Keben niagon.

*

Xikokaririk bada, eta, zorionez, tole; xikokari iaiorik ere bada -aunitz !-, eta xikokari maitagarririk ere bada: aimenge, sosdun bainaiz -ez okitu, haatik-, haietarikoeki ibiltzen ohi naiz. Izanez ere, neska horiek urdaxka edder, iaio eta nekagaitz ditut; horrexegatik ditut maitagarri, eta aunitzez maitagarriago nituzke eskualdun balira; ari dira, ari, pentxe neronek irakasten diedan eskuararen ikasten, ari dira, ari, astetik asterat eskuraz geroago eta luzazago ari izaiten gara.

   Sosek sosak omen dakarzki eta badut bertze neska bati ordaintzeko hainbat. Bertze eskualdun bat izanen da, bertze eskualdun urdaxka maitagarri bat. Zorionaren baitan plunp eta bertan nahikara.

*

Bedatsea kito eta neskak arropa arinagoak soinean, arropa arinagoetan, eta aunitzez ere arinagoetan ibiliko dira egunak joan egunak jin, kartsuki axolako dira arropa albait guttienaz jaunzteaz, lekuaren arabera doi-doia bi orapiloduna, edo berau ere ez.

*

Badira; ur ondoan dira, idorrean ere badira; badira julisal, neska pornoak ere; bada aunitz, hamaikatxo, tole, arroparik gabe hobe, edo arropa gutti soinean. Nik ikusi egiten ditut eta eta miraz nute beti. Ez dut haienganako maitarzuna baizik, maitarzuna baizik ez, eta ez dut deusik ere igurikatzen, ezeinen igurikan ez, gero.

XIX

Ama bihotz arras onekoa zen -eta bada-, enekiko solasetan keso eta kontzo izanagatik, murrukutun ere izanagatik -izabak bezalaxe, hain xuxen-; bizitza aantxu osoan hola -orai ez-; neska laguna orobat, haren ahizpa orobat.

   Aski dut. Ene puska haboroxenak oraino ere baditut burrasoenean.

   Banoa lagunarenetik, beretik, harenganik; sasoiz nago. Laugarren urte hunetako uda hunetan joaki naiz. Kito. Bizitza osoan jasan ukan dut jende keso kontzo murrukutuna eta lagunarenean bera ere garratz -lehen ez eta orai bai-. Deus gutti banuen harenean eta nekerik ez itzuli dut guzia.

   Udara da eta probestu dut norabait joaiteko. Eta kito halako harremanak. Neska lagunik nahi ez, gero -ororeki orobat baina. Balekibale. Jai. Zuhaur ibili eta gogoa argiago ukanen duzu bizitzak nahit´ez ekarriko dizkizun eznahiei gogor egiteko.

*

Izaite osoan, ohatzean biribil, harrigarri on diren ailart horietariko batto motel baterat ekarri dut. Bi xaribel, eta badugu ordubete. Hura jendarterat taxiak joanen luke oro bururaturik. Gaztelaniadun julisa dut hartu, gaztelaniadun julis maitagarria. Bidean zer nahi nuen azaldu diot. Ganbaran sartu eta errana egin du, eta bertze ohatzean ttottotu da beharriondokoa egoki emanik.

   Ortainzurik zen, antxume baizik ez, eta eman diot irakurtzerat entzun nahi nuena: Andresenen Lihoa. Ez nuen bertzerik nahi. Sosak eskuragarri utzi nition eta orenbeteren buruan bazioakeen. Aimenge lo baratuko nintzen. Sartzean andreak bazekien horren guziaren berri eta taxia berak zuen erakarriko.

   The Manhattan Transfer. Ioa, ioae... Lihoa, lihoae...

*

Neskak ikusi eta joaiterat uzteko, haieki ostaturik ostatu eta bertzaldi bat artio, haieki aunolanean eta Ez haiza bestarat jinen ? "Ez, estimaturik dion, harturik bezalaxe." Joanen haiza ? "Ez, etxen izanen nun: besta hotsak entzunen ditinet eta hori pozgarri agituko zaidan; etxen goxo." Erran nahi baita, ene ikusterat jinez gero, ontsa, baina nahiago nuke nihortxo ere jinen ez balitze, hihaur ere ez, zinez maitagarri hatzaidan hori.

   Aimenge lan egiteko, laguntzeko artaduri bizi, beti prestik; besta egiteko, baina... baitezpada, espakabiderik ezean, ordian dantza nahiago, dantza eta garagarjusak edan, eta muxuka hasten zaizkidan neskei nik matrailean muxu eta begitartetsu Agur eta bertzaldi bat artio ! Aimenge atxeman ez, bai baitakit zer heldu den gero, noizbait: aimenge zikirotako eduki eta erre.

   Gostu-gostuan sendiarazi nute besta hotsek; erdi lotarik norbait ate joka ari zela entzun dut, zinez edo amenstan; zinez... amenstan... segapotoa dardarka... amenstan.

* 

Ikusi ditut, neronen begiez ikusi ere. Hondartzan ziren, xukaderaren gainean ziren, boneta buruan ziren, biluzik ziren, sabela hondarretan ilustratzen ari ziren; baziren bedera liburu aitzinean eta buru-belarri ziren.

   Maitagarri ziren. Nik dakita zenbat argazki egin ote diotedan segapotoaz. Noizbait baina ausartatu naiz eta salatu diotet eian zeuden-zeudenean argazkia egin niezaikeen: baiko. Ikusi nahi zuten. Bertze batto, otoi ? Eijeirki !

   -To ene segapotoaren zonbakia eta igorriko, plazer baduxu ?

   -Zaudete... Horratx !

   -... Bildu ditut.

   Horiexek bildu zituen, baina banuen buterrago; antzeko ziren guziak.

   -Ekar nahi baduxu xukadera, bainujauntzia-eta guenganat !

   -Badezaketa ?

   -Ostatutik laur ontzi garagarjus ekarriz gero.

   -Dzuintaz !

   -... Jauntz baina bainatzekoa !... Horrako ostatu horretan, preseski, ez dixie pikarrai uzten !

   Kar-kar-kar, kur-kur-kur, ha-ha-ha, hi-hi-hi !

   Geroztik... Geroztikoa nik badakit eta hori aski da.

*

Zer dudan ments ?... Osagarria, 2. mailako diabetiko bainaiz. 2. maila, hobe, hobe ! Liburutegi ederra etxen; liburu aunitz bai, baina liburutegia ez da eder. Gogoko hamaikatxo nesken arteko battoren battoreki hastea... Ez, hori ez ! Balekibale; haiek guziak, zein-nahi eta zenbat-nahi ikusi eta haien guzien ikustez goxatu. Balekibale. Burrasoak berriki artio bezalaxe egoitea; gaxuak ! Hunak, hunak ere ments: nahi nuke sinapsia sendi, ba omen da hoberenetarik, kakalarri izan eta kakaren egitea bezalaxe, nureki larrua jotzeko aukera ukan eta hura -edo haiek- izigarri goxatzea bezalaxe, egarri izan eta turrustako freskoaren klikatzea bezalaxe... Sinapsiaz ari nintzen, ez nintzen oroit. Aita Nikaraguan izana da eta haraxe ere nahi nuke, ama Parisen eta Mont Saint-Michelen, haraxe ere nik nahi. Horrat bi neska pullit horiek udako arropa guziz arinetan ! Haiekintxe nahi. Zangoei argazki, bai baititut ezinago maite maitagarri zaizkidan nesken zangoak; berauek askitto ditut, eta haiek pitzi-patza zeinen atsegina bilduko nukeen haien uzkia milika eta milika ! Ez ahal, baina. Internet bidez halakorik ikustea aski eta sobera. 

   Bo, etxen sartu naiz. Zer entzuten dudan lanean, zer ikusten dudan famelian, zer eleberri, filme edo telesail zenbaitetan, nik halakorik ez. Bizitzak berenaz edo dakarzkidanak eta kito, ganerreko atearena, kasu: ezin zabal; zerbaixka gontz aldean erori da. Bizitzak halako eznahiak eta makurragoak dakarzki. Halakoa nik aski. Bikoteka badakit zer.

*

XVIII

Eni halakorik agitzea esin sinetsia da. Ezin sinets, gero ! Zerbaixka gaizki da, jukutria da, amarruren bat. 

   Errefusatu egin dut, beti ere prestu, begitartsetsu, albait gisakoen, hura txunditurik utzirik.

   Hogoi urte nuelarik, jo eta ke, baina orai hogoita hameka urtetan, oharturik banaiz; gainerat, kosino bat hirur neskak ateka gaiztoan sartu zuten. Horrek eta orai puri-purian den horrek gogogabetu egin nu, lotsak beretu nu, ez nuke nahi.

   Bortz urte neskarik hunkitu gabe. Gabezia ments dut, baina balizkoa nagusitu zait eta halakorik nahi ez.

   Balekibale.

   Beharbada, noizbait egoera aldatu eginen da: halakorik ez eta puritanokeria guttiago ere -Eskual Herrian baina, ez dut uste. Sarri izanen bada, bego; enetako berant izanen bada... ze nahuxu ? Bego !

   Hauxe mideria gorria !

   Eskual Herria xikoka, larrutan, amontegin, zirri eta mirri parako nuke Tusuria, Muntterot banintze.

XVII

Haragikoikeria. Ele hau aspaldiko partez. Nonbait irakurri dut, Jagoneten edo.

   Nik ezin, ez ahal ! Irriskugarri da. Neskak ez egina salatuko du beharbada, edo egina eta haren aburuz, bere moalkeriaren arabera, salagarri eta ate gaiztoan sarraraziko nu.

   Yuyu ! Vade retro.

   Hobe ikus eta txa, balekibale ikus, ez hunki eta gerokoa gero. Etxerat xahu, oso eta onik. Gainerat, flikek ordinagailu-segaporoak hartzen dituzte eta aztertzen: bertan hainbat neska baduzu, sinesgarri zaie eta jai ukanen dut.

   Et-et-et ! Nahiago dut zirririk ez edo larrurik jo ez, ezen ez halako ateka gaiztoan izan.

   Neskeki lanean, ostaturik ostatu... egitekoa egin eta desagertu. Hola irriskua ez dut guziz aldararazten, baina aantxu.

   Aurtengo bestetan ere lotu zaizkit neska batzuk, baina briuxka ziren eta batek jakin; ene aldetik, haien proposamenei kasu osoa egin niekeen, baina lotsa nintzen, zer ote zen agituko haiek guziz oharturik; gostu-gostuan jokatu nituzkeen, jokatu nintzatekeen likiski, guziz likiski ahalkegabeki, baina, batek jakin haiek zer gero. Hobe nuen gabezia jasan, ezinkeria pairatu, aukera hori huts egina nozitu, haienganako gogo lohia bururatu gabe egon, hori guzia ereman, gabekeria egari eta nekerik gabe atera.

   -Maite zituztet, guziz maite, zieki zernahi lohikeria eginen niken, ziek nahi zinuketen zernahi lohikeria, zien lagun ere bilakatuko nuken  gogaltsu, baina ez naiz fio: batek jakin zer debru leporatuko ote didazuen noizbait. Orai puri-purian dun. Arren, ez, eta segin ontsa baino hobeki bestetan, eta enganak jinik esker mil´aunitz, no. Matrailean muxurik ahal ?

   -...Bai !...

   -...Bai... to... !...

   Bedera eta irriñoa ezpainetan ihesi, ihesi, ihesi.

   Zeinen eijerrak neskak ! Eskumenean baina ez.

   Halako egoerek oroitarazten didate Indiana Jones Grial Santua eskuratu nahiz: aantxu eskuratu, aantxu, guttitto ments, baina eskuraturik, jai, hobe ez ekuratu, hobe Argitarzuna atxiki eta hura utzi.

   Gabeziaren baitan bizitzen jakin behar, gero !

*

-Orai dun, ene maitea, partitzeko tenorea.

   Robert oharturik bazen handi bi orenerat ilundu eginen zuela, 10etan, alegia, baina lehenago vanpiroak garraxika hasiko zirela, leihoetarik-eta beha, kanporatzeko irrikaz.

   Etxetik zangoen gainean hirur oren laurdenetarat zen. Abian zen. Oro ontsa.

   Hainbertzenareki, ontsa zen oro iluntzerat hasi zuen, iluntzerat hasi eta askitto ilundu zuen. Roberten lotsa; armarik gabe zen, ez baitzuen ilundu eta gero etxen sartzeko asmorik.

   Harat vanpiro batzuk kanporat; abiaduran ausartatu ez, baina batzuk ausartatu ziren, eta bazituen Robertek bereganat joaiki. Atzemanik zen. Ondoan bururatu gabeko etxe bat bazen eta hainbat materiale hor barna; adreilu artean metalezko makila bat hartu zuen, jotzeko prestatu zen. Hainbertzanereki ere, argia agertu zen, argitarzun handia; vanpiroak mina sendi eta garrasi are handiagoak egin zituzten eta berenhalaxe lekuak hustu.

   -Ze debru ?

   Fiteago hasi zen gizona etxerat. Bidean kal-kal-kal, zer agitu oten zen, eta ohartu beharbada eklipsea izan zela, eklipsea doike.

   Ez zekien; bazitekeen halakorik bertze noizbait, ondoko urtean edo: armadun aterako zen geroztik, balekibale.

   Doi-doia, gero !

* 

Usaiako biluzle-belartzerat neska txürüpit horra da, erruz eta eurrez. Norainoko xantzadun naizen bertan izan eta halakorik ikustea ! Eklipse egunean eijerki gerizatu nituen begiak, ez ahal nuen ikusmena gaiztoturik halako neskarik huts eginen.

*

Ontsaturik naiz; hilabete t´erdi eman dut ospitalean -astebete gabe etxen halako moltsa dilindan eta goiz guziez artazaleak etxen: milesker aunitz, artazaleok !

   Halako bazterioa sartu zitzaidan odolean. Nolako mina luzaz lepoaldean ! Minaren min eta samina, gero !

   Atxurrean hasirik naiz. Txoil garrantzitsu izan da zein-nahireki amontegin bapo ibiltzerat; xikokari senditzen naiz harzara. Lanean ene igurikan ziren eta beraiek ere hartu nute gogaltsu, gogaltsu jotzen didate larrua nahi didaten arikideek. Berauek usu ukan ditut ospitalean.

   -Ça va aujourd´hui, no ?

   -Ze berri ?

   -Hi gabe larrutakoa ez dun berber gauza.

   Lilitto naizen huni lili eta lili. Ez dakit endorfinen kopurua neurtu ote didten -ez dut uste, bai baitzen bertzerik premiazkoagorik-, baina gain-gainezka bide nintzen, oxtion ahoa salda beroz gain-gainezka nuen bezalaxe, e.

*

Eskualporn arizaleek larruaren lasai jotzeko tokia da, soseguz zirri eta mirri, asera eta nahierara zernahi, nolanahika, bakotxak bere mugak -berauek hain gutti eta hutsaren hurrengo !-: bakotxak bere mugañoa.

Egun neronen buruarendako zigorra hartze dut eta ekheerritan ez: ganbaran hetsi naiz; bihotza bai baitut pisu eta zuntzurra hertsi. Eian loak hartuko nauen eta izanen naizen gero sosegaturik eta apazegaturik. Mementoan, neronen burua punitu behar.

*

Eklipseari bai, zionisten okupazioneak Zisjordania kolapsoaren mugarat ereman izanari ez.

   -Zer idatzi duk ? -nesketariko batek gibeletik eni besarka.

   -Irakur !

   -... Biziki ontsa ! Ez zekiat gramatikalki xuxen denentz, baia ontsa duk.

   -Eta ez ahantz, gero, Saharaz ! -bertze neskak goraki, bai baita urrunxka.

   -Egia !

   ..., ez ere Sahararen okupazioneari, ezta ere, gero !

   -Biziro egoki deritzat !

   Bi nesken gogoko ukaitea, eneki izaitea, biluzik egoitea, zeinen zaidan kontsolagarri !

   Do ut des.

*

Gogoa ülhün dit.

   Beharrik ez baita egun neskarik jinen. Ez nieke behar bezalako batzarririk eginen. Egun Pinteresteko bikinidunak eta kito, eta loak hartuko ahal nu !

   Bihar bai. Eian biharko eraz, taxuz eta pulamentuz egonen naizen. Eian, ba.

XVI

Gibelkoi, ustezko aitzinakoi modelno -Gasteizko alkatesak Zeledonek aipatu martxoaren 3az gaizki erranka hastea ere !-, serorantzeko eta berauen aliadeek zeinen gaizki sendiarazten nuten ! Hobe haiengainik albait urrunen. Axut ! Pues ! Puies ! Kuku ! Vade retro !

*

Ontsa irabazten dugu bizitza ororen aitzinean larruran ari izaiteari esker.

*

Ez naiz fio: orai, boladan da salatzea. Ez ahal zait eni agituko. Iruñeko eta Gasteizko bestetan neurriak hartu ditut: sekretan kasu, neskaren bat lotu nahian ondoratu zait baina nik errefusatu egin dut, goxo errefusatu; Gasteizko Aihotz plazan biga, edantxerik bi neska, gona goititurik, eskuin zangoa agerrean eta guziz laketgarri, baina, kasu, gero. Utzi bainuen turrustako eskuratu berria eta hobe nuen lekuen hustea. Konfientzarik ez, gogorik ez. Batek jakin zer leporatuko zidaten, ez egina ez, badakit, zer errana bazitekeen, haien moralkeriaren arabera. Hobe muzin eta zaputz. Ez eni, gero.

XV

Aldaketarik aldaketa dabilkigu Gasteiz. Azkena zera da: Iparraldeko okoliak orai Gladys del Estal du izena -orai nik dakita zenbat hamarkada proposaturikako berbera, alegia-; orai, Gasteizk badu Plaza Berriaren sahetsean Plaza Zaharra; Urbinako Atea ere badugu; Gasteizen egunik garrantzitsuena martxoaren 3a da; bertze sex shop bat zabaldu dute eta bi putetxe berri; gibelkoiak geroago eta guttiago dira, erlisionezkoak ere bai -ez serorarik ez buruzapidurnik, guttitto-; puritanokeria ere ari da gibelerat, bere burua itsaspean ehorzten ari, gibelkoiei arau -edo gibelkoiak puritanoei arau-; neguan elurra ausarki dugunez, udan ura ausarki, baita hura hartu eta bertze nonbaiteko suien hiltzeko -baliabideak aunitz eta oraiko-; ez da egunik ezeinek ere karrikan eskuaraz entzuten ez duenik, Araba eskuara-arragoa; eta buterrago.

*

Eskual Herrian eskuara gainbehera omen. Amen-omenka ari naiz. Uste izaitekoa da, haatik.

   Larru jotzearen gainbehera burrasoen gazte denboran ere ba omen zen, 80ko hamarkadan, kasu. Berek erraiten zuten, mutilek oroz gainetik. Hain xuxen, larru jotzearen erabilera taigabe menosu eta higatu da eta orai puritanokeriaren garroetan aantxu itoan da. 

   Larru joaldi gutti Eskual Herrian. Aitzitik, Eskualpornen aunitz, geroago eta buterrago; izanez ere, so egileen eskaera izigarri ari da emendatzen noizbaitetik hunat. Bejondeigula bertako lankideoi !

*

Huna eskualdekook auzolanean inbaditzaileen ekentzen, erran nahi baita, fatxi, serora, serorantzeko, sionisten aldeko, buruzapidun, erregekoi, militarkoi, etxetik igortze-egile, prentsa jakin baten, erlisionezko, puritano, ustezko aitzinakoi modelno eta halako abarren ekentzen.

*

Nik gogoko neska batzuiei buztanaren jaterat emaiten diotet eta ordaindu ere egiten. Neskek buztana eta sosak gogo biziz hartzen dituzte. Ni pozik, hurak pozikago eta bertze egun batean gara elkartzekoak.

*

Delako eklipsearen ez ikusteko elkartuko naiz. Lagun batek ikusi nahi du eta etxerat gonbidatu nu, eta nik eian bertze neska bat konbida nezakeen, baietz eta hirurok gertatu gara berean. Hark ikusi nahi eta guk ez, gu futitzen gara: nahiago ikusi dokumentaletan eta halakoetan zientziazko azalpen eta guzi.

   Errexa izan da konponbidea. Hura katadera batean ttottoturik eta gu haren aitzinean belarretan belauniko; biluzi gara, biluzi dugu eta buztan-iztersaguak milika eta milika eman dugu tarte pullita, hark gainezka egin artio hain xuxen. Ez dakigu, ba, delako eklipsea sobera ikusi duen, iduri baitzitzaigun begiak hetsirik zituela; alabaina, guk uste dugu zabaldu dituela delako eklipsea iragan delarikan.

*

Zenbat oren eman behar dut larrutan ziek oro bezain ontsa, eta hobeki, ari izaiteko ?

*

Maitaleei maite dut otorduren batean hasi aitzin, uzkiaren hunkitzea, eta gero berber eskuaz dagokidan ogipuska hartu, puxka egin eta jan. Bai baitute beti maitaleek ipurdia xai-xai, aratz-aratz, hain baitira txukun guziak.

*

Zeinen ongi jotzen duten larrua neska pornoek ! Zenbat oren, zenbat egun, zenbat aste, zenbat urte, zenbat hamarkada kasuaren arabera !? Eta ailartez den bezainbatean orobat.

XIV

Urdanga eta neska porno gara. Atsegalea egiten dugu, atsegalea obratzen, lantzen, jorratzen.

*

Eskolan langunea gorderik dut eta goi mailako julis hasirik naiz; gogoz eta ilusionez nago bizikera berriari lotzeko, eian zeinek didan zapuztuko -eskolan zuzendariak, berau fatxi amorratu baita, serora itxurako bik eta serorantzeko batek. Neska puxka naiz, igerixkagia urez gainezka da eta plunp !

*

Eskualporneko likiskeriak sortzen duen sexu atsegina eian munduko sexu atseginik muturrenetarikoa den.

*

Zer garen eta zer senditzen dugun.

   Ailart eta neska porno gara.

   Oroz gainetik, atsegina, egunaren arabera ere. Osasuntsu senditzen gara, sasoi oneko, beroturik atsegaleak berotzen baikitu eta beroturik lan leku beroetan egiten baitugu.

*

Burrasorik ez, Internet baitako gogoko urdaxkek dute ene gogoan lekurik behinena, baita neskek udan, bikinia soinean, txondorrak agerika, edo pikarrai, edo ortainzurik, tongak edo sandaliak soinean. Eta askitto dut haiei beha egoitea: horrek badakarkit atsegina eta arazorik ez dakarkit, ez egina salatzerik ez dakarkit, edo egina baina balizko neskaren moralkeriak salatzerik ere ez. Hola bizitzan arazo zenbaitek bazter uzten nu.

*

Aimenge jendaila naiz, hutsaren hurrengo hutsa, ezdeus huts hutsala, atariko haizea eta biok orobat.

*

Maitasunaren ontsa egiterat ez jin, gero, Iparralde hunetarat, Eskual Herrirat, alegia ! Bertan jai, oraino ere jai.

*

Etxea liburuz eta paperez gainezka dut, ez gain-gainezka, baina bai gainezka, eta arazorik ez: neroni bizi naiz. Hobe, hobe ! Badakit berbera bizi ez denen baten berririk -jai- eta nik arazorik ez.

   Bikotekeriarik ere ez; emazterik ez, neska lagunik ez, haren fameliarik ez, haren aldetiko puritanokeriarik ez -jai. Aimengek jaia. Zer-nolakoak entzuten ditudan lanean, edo hor barna ikusten, edo filmeetan, telesailetan, ipuinberrietan... Halako arazorik nik ez.

   Orik ez, txitxairik ere ez, ezta pentsatu ere.

   Jendartean ez naiz sobera ibiltzen: fatxi parrasta bat da, edo ustezko aitzinakoi parrasta bat ere; erlisionezko aunitz -serora itxurakorik ez eta orai buruzapidun aunitz-, puritanokeria gaztean baino aunitzez handiagoa da, kasu gogatze aferetan;  serorantzeko aunitz... Bestetan ez naiz izaiten, hondartzan baizik; bertan, liburu, neska, ostatu, gau zohardi... katalaneraz...

   Aski dut irakur eta irakur eta gogoko neskak ikus eta ikus: arazo guttiago. Lanean laneko kontu txarrak jasan -beharko jasan !- eta kito.

   Bada eskuararen aldeko talde bat eta bertan parte hartzen dut; egitekorik at baina, lehenbailehen aienatzen naiz.

   Astean biz eskual dantzak eta orotarioak, estilo hartzea, eta biz igeri egiterat, ez itotzen ikasterat, egi-egia erran, urpean ezin hobeki moldatzen ikasterat, bai baitut bakantzetako hoteleko igerixkagiaren sakonenean luzaz izaitea, bertako freskotarzunaren baitan luzaz, korpitza zinez freskatzen ari den sentipena: goiti eta beheiti, goiti eta apal, goiti eta beheiti, goiti eta apal... Goititu eta turrustakoa.

   Eta holaxe bizi naiz, ene aukera sortuz, ahalaz atseden betean.

 

XIII

Eskualpornen ere ateratzen gara ereduetarik; ez gara eredu hegemonikoaren parte: bikotekeriarik ez, puritanokeriarik ez, ez serorakeriarik ezta serorantzekokeriarik ere, eskuaraz, Eskual Herria gure lurraldea (bertan zerga deklarazionea)...

Pentsamolde lohia adierazpideei emana, lotua, adierazpideetan ibilia.

*

Lourdes Herrasti historialaria eta antropologoa ikusi dut egunkarian. Aita zenak hareki egin zuen lan La Hoyan (Guardia). Aita zenak orduan 19 urte zuen, 1979ko udan, hain xuxen. Bada etxen argazki bat azken egunean egina. Denak ageri dira, aita izan ezik -halako zilueta egin zuen norbaitek. Aita ez; izanez ere, bi egun lehenago joan zen, iraileko ikasi behar baitzuen. Delako argazkian Loudes ere gazte.

*

Likiskeria ukanen dute nagusi herrialdeko Zinemaldiko Lontananzas Humanistas saileko filmeek.

*

Ni banaiz Zeledonen jaitsieran ura botatzen duten horietarikoa, eta pikarrai egiten dut, eta Gora martoxaren 3a eta haren aipamena, Zeledonek aipatu izana. Badut lagun bat jendartean baita... orai hankalepotas, eta bikiniaren bularretakoa soinean; sahetsean badu bertze neska bat hankalepotas, hura baina sagarrak agerrean.

   Arazorik ez.

   Besta on deneri !

*

Zeledonen goititzean izana naiz; zorionez, ETBko saioa huts egin dut. Pozteko bakarra martxoaren 3a pixkirrin batez solasgai izana, bertze solasgaiak eta kantuak nahiz dantzak -modelnokeria eta erlisionekeria nagusi- zerri askarat.

*

Atsegalea xerkatzen diotet ipuiei, irakurleei gainezka eragitekoa egon dadintzat.

XII

Iruñeko besten txupinazoan orai ez, baina Gasteizkoan bai: neska batzuk hankalepotas sagarrak agerrean eta biziki pozik. Nihortxo ez baina haien eskuztatzekotan.

   Biziro egoki deritzat horri guziari.

   Mutil aunitz eta aunitz gerritik goiti has.

   Arazorik ez.

*

Zur eta lur gelditu naiz; izanez ere, banintzen erdal lekutako harkaitz haien arteko erreka-putzu horien sahetsean lo plunp egin eta xukaderarat itzulirik, itzarri eta borzpasei metrarat hirur neska panpoxa biluzik, aimenge bezala biluzik, bustirik, eta eskuaraz ari ez ziren, ba ! Non eta toki hartan -en casa Cachán-, urruneko erdal basamortu hartako leku mortu hortako harkaitz hauen arteko leku fresko eta errekadun hartan, putzu huntan. Hor berean.

   Atzarri dun ! Ixilpean.

   Eni so.

   Nik eskuin eskuaz agurtu. Haiek eni.

   Spanish ? English ?

   Basque !

   Basque ?

   Bai, basque !

   Oh là là !

   Zato, to ! Zato !

   Baiki ! Hator hola, guhaur ere bagituk pikarrai.

   Joan nintzaien. Gerokoa egundainoko adiskidantza ez usu onest, gero, udan, bederen, ez. Itzuliko ginen sei zazpi bat urte iraganik berber lekurat. Zegoen-zegoenean zen, ura baina guttiago. Plunp ! Artean baginen hogeitakako, baina hogoita hamar beterik.

   Eta orai zer ?

   Alabaina, neskek bazuten ate joka aspaldidanik atearen jotzerat jiten ikusi zutena.

*

Ipuia egin nahi dut. Zeri pentsa lehendabizi, abiadurari ala akabailari ? Zenbat buru, hainbat uzker, edo puzker.

   Poker. Otoi, barkamendu !

   Ipuia egin gogo dut, eta ez dut eginen, ez baitakit idazten; idatzi egiten dut, baina ez dakit, ontsa, bederen, ez. Eta ontsa idazten duen hainbertze jende da ! Hobe dut irakurri: irakur eta irakur, ilustra eta ilustra, eta irakurtzen nahiz ilustratzez aunitz ikasi, ikasi eta gorde, eta ez dezadan idatz, ez nadin, gero, irrigai geldi !

*

Estos muertos son nuestros, son de todo el pueblo de Vitoria. Halaxe Navesek. 5+2. Gora martxoaren 3a ! Gora Gasteiz ! ¡Policías asesina! Herriak ez du barkatuko !

   Aimenge Iruñeko bi neska panpoxareki, iruindar izanagatik bi-biak likits, eskualdun izanagatik. Ene harritzea ! Baina halako ziren eta bezperan gogatu ninduten. Kutxiko Ene khertsiman. 

   Laguntsa bat badut berau makaela xamar baita eta neska horieki ari izan zen; haiekintxe ari izan, aimenge ikusi eta ezagutzak egin genituen. Ez dakit zer adierazi zien baina susmatzekoa da. Zaporedun agertu nintzaion, haatik, delako neska horri, beletxari horri.

   Zapi beltza eskuratu genuen eta hura soinean feriara joan ginen, arno gozoketa eta panpa autoetarat. Garagarjusak, azukre bixarra eta bertze onkeria batzuk aldean su ikusgarrien ikusteko leku egokiaren xerka. Errexa aurkitzen, hirur oren laurden ments baitziren.

   Alde Zaharrerat itzuli eta haien hotelerat, Lakuako halako xuri-gorri baterat. Bertan urtatu eta boneta jauntzi zidaten.

   -Has, to ! Eian babazorro haizen horrek zer-nola !

   Bizitzan entrabaleko izanagatik, emankor ere banaiz arlo zenbaitetan -larrutan, kasu-, eskuzabal eta buztanzabal, buztanprest. Eian nahi zutena eman nioten, eman ahala eman bainioten; eian joanen naizen haieki hondartzarat astebete pasa. Ez bide dute bertze nihortxo eta, bertzerik ezean, aimenge... 

   Baiko.

*

Gogoko neskei gostu-gostuan emaiten nieke matrailean potta -hainbati, beraz-; baina ezin, bixtan dena, eta begitartetsu emanikan ere -udan, Alde Zaharreko ostatu batean, jendartean...-, matrailean pott begitartetsu hutsagatik, arazo. Aitzitik, ifertzinaz, arazorik ez, emanen bailidake gogoko neskaren batek ere matrailean potta, aimenge bakarrik ikusirik, testuingurua zein nukeen oharturik, hain xuxen, neronek bezalaxe balizko neskez.

   Et-et-et !

*

Nolako atsegintarzuna ekartzen duen ikusteak neska porno maitagarrien zeinen eijerki eta ahalkegabeki jotzen duten larrua !

XI

Bat nator. Goi mailako kirola da, baita edertarzun hipnotikoa ere Partisko uretan uztartua dena. Bat nator. eta eni halaxe iduri zait neska porno maitagarriek egiten dutena, nolaz egiten duten: goi mailako alberdania, amontegia (sic), larrutakoa eta baita nesken ederra eta hipnotikoa ere, zein-nahireki amontegin bapo ibiltzea eta haien eijertarzuna idurietan uztarturik, idurietarat bildurik.

*

Bakantza kontu hondartzarat jinak gara hirurok. Bi neskak bidaian bikinia baino ez soinean. Soinean ere tongak, kondujitzeko izan ezik: kondujitzeko kitol oskiak, balekibale. Gidarikidea zangoak aginte taularen gainean, baina erne, gero, eta aimengek erreposki gidatzen dut: helduko gara, helduko garenez.

   Heldurik. Xahu, oso eta onik heldurik. Aparthotela.

   Goizez hondartzan. Otordua bizitegian. Atsaldez igerixkagian eta, urtatu eta kriket edo jauntzirik, arratseko freskurarat jartzen gara turrustako freskoaren klikatzekotan.

*

Bertakoak izena dauka: Eskualporn.

*

Emazteari edo ez zaio interesatzen, edo ez interesatzeaz gain lo egoiten da.

   Halako geroa neskaren batekin hasi eta segiz gero ? Ezta pentsatu ere !

   Neska lagunik ez, andregairik ez dut egiteko asmorik. Elkartzen zaizkidanei noizbait begitartetsu ez; hola itxuraz gibelkoi iduri zaizkidanei edo serora edo serorantzekoei izan ezik, halakoei garbiki erraiten diotet ezetz eta zerendako. Iaz Daviden izarra ageri zen ikurra soinean zeraman bati eman nion ezezko osoa. Halakorik halakoa soinean ibiltzea ere ! Eta buruzapidunak ere ez ditut laket, eta ondoan halako neskatilak zapia burua badituzte, haiei pues, puies, Daviden izardunei bezalaxe.

*

Ez dira altxatzen, gorde ez; eijer dira, karan, plaxent. Eskualdun dira, urdaxka dira, maitekor ditut, maitagarri dira.

*

Tarranta berria badut eta haren ibilarazterat hasteko ze bidaia da hoberik Bastidarat joaitea baino ? Bertako bestak dira orai. Bestoi ere ekendu diete erlisionezko izena. Bastidako Zahagiren bestak. Gasteizkoek orai Gastezko Zeledonen Bestak dira eta Zeledon Plaza Zaharrean behititzen da, eta goititzen.

   Bi urdaxka maigarrarri horietarik elkartu zaizkit. Eskuaraz askitto badakite eta eskuaraz solas haboroxenak. Hola bai.

   Josexu anaiak ari ziren heldu garelarik. Plazan dantzaldia, beraz. Pankarta aunitzetan eskuararen eta Independentziaren aldeko leloak. Bihar Gatzaga-Buradonerat bazkaltzerat.

*

Dutxan ere ez dut paninarik malapartatzen. Lekuan sartu eta harat ur hotz hotza zangoetarat, pixkoltetik beheiti, epeldu artio: gero korpitz osoan bixtan dena. Eta azken urtaldia hotzik ere eta burutik beheiti. Ohartzen ohi naiz ene biluztarzunaz eta neguan mutilik ez dudala gogatzen, ez bainaiz gogaltsu izaiten, gogogabe eta indarge baizik... hurrengo berotea artio.

   Dena den, nulaz sorraraz eskualdunttorik bikotekeriarik edo halakorik gabe ? Ama bakotxa izan naitekeela badakit, baina burrasoei zamarik ez; badakit gogo biziz begiratuko luketela arrahaurra -arrahaurrak-, baina... ez dakit, ba. 

   Hauxe ateka gaiztoa bikotekeriarik  eta burrasoendako zamakeriarik gabekoa, hauxe !

*

Gasteizko bestetan ez naiz izaiten ohi, azken orenean izan ezik, hain xuxen Zeledon zerurat goititzen den tarte horretan izan ezik; maite baitut goititzea bera eta geroko su ikusgarriak eta oroz gainetik sortzen duten azantz, asots, herots, arrabots, harramantza izigarria.

   Durun ! Burrunba ! Dinbi-danba !

   Eta kito. Gaurgero, azantzik izaitekoz gerotan, gauaz, etxen, Tarratailek edo Azantz-egileak eginak.

   10eko goizeko oren bakotxin Zeledon goititu eta kito: biharamunetik harat hiria askitto hutsik eta aimenge bertan lasail-lasail, igerixkagian lasail-lasail -ezagunik ez zait elkartzen, ezagunik ez sagarrez xarmatzeko. Damurik. Bai bainaiz exhibizionista peto-petoa; ur-ondoetan biluzik banaiz, berdin zait sahetsean mutilik edo neskarik izaitea -mutilak nahiago-, usu emaiten bainaiz pitzi-patza uzkiaren erakustekotan, dindilizka errapeak.

   Hogoi egunez jabaltarzunean plun eta plunp, uretan kaputzete egiteaz gain.

*

POZIK ETA BILUZIK. Eskualpornek aurkezturik.

   -Kideak hazkurria hornitzen digu: buztan-iztersaguak eta haien barneko salda beroa.

   Iratin gara. Bertan ari gara filmatzen. Noizbait erre aitzin, bertan ari gara. Toloñoko ipar aldean ere izanak gara.

   Egiten ditugun probak pitokeria hutsak dira, oro bada prestataturik, bixtan dena. 

   -Harat kutxa bat !...

   -Zer da haren barnean ?

   -Zaudete !... Eian... Aturritik Ebrorat eta Ebrotik Aturrirat bortz ibai aipatu behar dinagu. Bortz aipatuz gero, mutil puxka bat elkatuko zaigun.

   Ezin hobeki erran zuten neskak bortz ibairen izena eta berehalaxe elkartu zitzaigun mutil bat, berau beltz eta buztana enea halako hirukoitz edo. Nesken loria, gero !

X

Entrabaleko naiz, guziz entrabaleko; zehazten nauen kalifikazionea 3 dut, 3 eta guttiago, 0 ere bai. 3, 2, 1, 0. Horiexek nute zehazten.

   -Zutaz ohartu naiz eta ezagutu nahi zintuzket.

   Neronek ere gustu-gustuan ezagutu nahi ukan nukeen honen urri ez banintz, itxura aldetik halako Quasimodo ez banintze.

   Nolako neska ! Neskartean, jendartean hoberenetarik, aurtengo uda hunetan hoberenetarik eta haratagoko.

   Jai. Jai luke eneki eta beti bezain begitartetsu ezezkoa eman nion, neronen burua apaldu, ezetsi, harena goititu, goretsi eta ororen buru ez, nagi. Hura ahoa bete hortz utzi nuen. Hala hobe, eta ez mindurik, bakarrik edo. Harri eta zur, eta lagunei bertze hurrupaldi bat ordaindurik.

   -... Jes !... Futxo !... Apoa !... Apokume !... Alaintso(t) !...

   -Norat joan da halako mutil belztu hain pullita !

   -Lekuak hustu ditin !

   -Lekuak hustu ?

   -Baiki ! Hasi ez zaidan, ba, bere buruari aitzi... baizik eta hareki nik jai... nik dakita zer eta zenbat halako eta aienatu egin dun, beti ere guretako bertze hurrupaldi bat ordaindurik.

   -Segi atzemaiterat, no !

   -Ez... Ez... Utz dezagun bere gisa... Eian, badinagu bertze batto. Berbera nahi ?... Biga utzi zigu, biga, bida, bide, dui.

   -Laket hauelako marka.

   -Hireki eta gureki prestu ari izan nahi zelakoa.

   -Enekilako atsegin izigarriak huts egin ez ditin, ba !... Pikuz gainezkatu ez ninan eginen, ba !

   -Eva... izaneuntzu bertzerik, izanen denez !

   

*

Arreta galarazten didanik ez dut.

   Udako bakantzak. Nolanahi, noranahi, zernahi, non-nahi... Asera, nahierara.

   Ez bikotekeriarik, ez etxekanderekeriarik -ezta etxekanderekeria jauzkorrik ere-, ez serorakeriarik, ez serorantzekokeriarik, ez puritanokeriarik, ez faxismorik, ez buruzapikeriarik... Herri bateko bestetan gertatu naiz eta bestagunean bazen halako arkua eta bertan Gure mintzaira, gure kultura, gure ekosistema, gure jendea, gure lana, gure ura, gure oihanak... Ongi jin ! "Ongi jin !" hori izan ezik, ez dut xuxen erraiten ahal ordena horixe zenz.

   Nolako neskak ! Battoren batto lotu nahi ziztaidan eta nik kasurik bai. Ez nuen irriskurik hautemaiten. Zena zen, haieki deus gutti: solas, klikatu eta lantza, baita urrutizkin zonbakien trukea.

   -Joanen gituk, joanen garenez !

   Ontsa. Kartan begiratu dut xuxen non nintzen izana, non ziren neska horiek eni loturik.

   -Akort !

*

Zer da orai hire inguruan ?

   Hamaikatxo neska biluzik.

   Nahikara, beraz, eztia ?

   Beharko ! Beharko, gero !

   Neroni ere banuk biluzik. To !

   ... Bildi dinet... Oi ! Xarmaki, no !

   Hago !...

   ... Oi ! Xarmankiago liburu artean !

   Naturan ere igortzen niake, baina orai etxen nuk.

   Ez din inport. Eskertzekoa dun beti ere.

   Izanen gituk.

   Izanen ez gitun, ba !

   Potta !

   Buterrago hiretako !

   Hago !

   Hago !

*

Erretretan sartu naiz. Egun hartu dute tarranta.

   Taxizale bai... nintzen. Hamarrak irian elkartu naiz erosleareki, hainbat azalpen eman diot, elkarreki kafea hartu dugu eta eian hoberena agituko zaion.

   Usaiako biluzle-belartzerat jin naiz. Heldu naizelarik ez, baina orai neskaz gainezka da. Gazte nintzelarik, neska gutti jiten zen; aitzitik, orai aunitz jiten ohi da. Zorionez, ene hun-arima-trenpu-begietako beti sasoiz.

*

Ezin hobeki ibiltzen naiz ilustratuz, liburu artean ezin hobeki; zenbaitetan, ilustratu ere ez, lo baizik, baina liburu artean.

   Liburu artean eta ailart artean,  ailart artean ere ibiltzen bainaiz ezin hobeki. Zenbaitetan, guzi-guzien artean.

   Zeinen eijerki idazten duten idazleek ! Zeinen eijerki jotzen duten larrua ailartek !

   Goi mailako bi lilittoreki izana naiz bakantzatan. Batak Fiódorren Ixtorio Ezatsegina du irakurri eta bertzeak Bilitis. Aimengek Piarres Larzabalen Idazlanak II. Erran nahi baita, ailart eta liburu artean izana naiz, ekheerritan, itzalean, hondartzako ostatuetan, hotelean ere ontsa...

   Sosek malkarra zelaitzen eta nik bai zelaitua: eznezko eta eztizko ibaietan gaindi aantxu beti.

   -Zeinen eijerki egiten duan, to !

   Zangoen axaxalen margotzen ari nintzaien. Txinatar lagun batek erakutsi dit; badu axaxalen margotzeko botiga eta nahi nuen ikasi eta hark irakatsi. Yi-Ze. Ederra maixtra ! Nik askitto dut neskak jauntzirik baina antxume-ortainzurik egoitea zoriontsu izaiteko; udan, hirian, Tumatxa, yi ! bixtan dena: neskak erdi jauntzirik eta tonga-sandaliak soinean. Alegia deusez, argazkiak egiten ditut, zangoei baizik ez. Hamaikatxo badut.

   Zango eta zango. Zein baino zein pullitago.

IX

Urdaxka galanta, tatuaiarik ez, eskuaraz ikasi nahi -eta ari da...

   -Iskra.

   -Nulaz ?

   -Iskra.

   -Iskra.

   Egun eskuaraz xarmanki egiten dut, larrutan bezain xarmanki. Usaiako biluzle-belartzean pullitenetarik da, pullitenetarik ere bada bertze ur-ondo zenbaitetan. Matematika irakasle da ikastegi batean. Hura matematikari eta aimenge letrazale, literaturzale, halakoen koi.

   Truke. Haatik, hura hobea da neronek Literaturaz, Arteaz, Historiaz eta Geografiaz ikasten ezen ez ni Matematikaz, Fisikaz eta Kimikaz ikasten. Hura hobea da larrutaz ezen ez ni.

   Zer den amoriua ! Maite nu, batek jakin zendako baina banu maite. Patxulikoi ere bada. Bulgarieraz ere ari naiz. Kazvam se Aiert i sam bask.

   Motibazionea. Biziarazi egiten nu, larrutan ariarazten.

*

Sei urte eta eten egin dut harremana, ohartu bainaiz neska haserrekor dela, net hiros. Kokorreraino eta leporaino aserik naiz.

   Kito.

   Bi begi izpitsu ukanen dut menturaz aurtengo bestetan -bakantzatan ukan nituen, eta ekidin-: ez nute harrapatuko.

   Ez dut halakorik nahi. Kito. Izorratzaile galantik ez, neroni ere ez, bixtan dena.

   Fini.

   Bihar, hogoita hamar urte beteko dut.

   Zeinen zen goxo ! Nolaz aldatu zen ! Zerk holakatu ote zuen hura ? Udak makurrenetarik izan dira. Udak ! Ezin sinetsia !

   Kito. Ez dut halako harremanik nahi. Gainerat, orai askitto zail: mina eta arroltze orotan. Kasu, gero !

   Ez naiz fio, konfientzarik ez, gero.

   -Zer darabiltzu gogoan ?

   -Pitokeriak... menskeria aunitz... Tutulukeriak !

*

Ez naiz neskei fio, konfientzarik ez. Ez egina leporaturik izaiteko aukerak edo egina bera baina neskak gaizki iritzirik izaiteak gogogabetzen nute. Batek jakin: hobe ez eta hola arazorik ez.

   Iazko eta lehenagoko bestetan neska batzuk lotzerat entseatu ziren. Ez ! Vade retro !

   Nik lasaitarzuna, jabaltarzuna nahi, bestalierrak ikusi, Larrain dantzan parte hartu, goxo ari izan eta... kito.

   Egun, harat, serorantzeko bat lotu nahian ondoratu ez zait, ba ! Non c´est non ! idatzirik zuen, esku eta guzi. Zainetan hasi naiz eta lehenbailehen naiz urrundu. Serorantzekoenganik ere albait urrunen, rojigüaldaren zaleenganik bezain urrun -la roja bai baita Txilekoa. Orai bi urte, lanean baziren batzuk talibanen alde eta bertze batzuk sionisten alde. Ene ! Utrimque roditur. Zeinen gaizki egon nintzen udako bakantzak artio ! Azken egunean e zintzur-bustialdirik ezta bazkaririk ere. Muzin eta zaputz. Axut denak, gero ! Buruilean ez nintzen itzuli.

   Ez naiz oroit zertaz ari nintzen... Berdin da.

*

Maite dut jendea pozik ikustea, jendea hortzargi, gazte nahiz zahar.

   Bestak dira eta jendea halaxe. Izan naiz Arabiar Zokoan, bertan patxuli baizik ez erosi, neskak lantzan ikusi eta etxerat: txandriako txinatarrenetarik batean busti dut zintzurra eta etxerat. Nik uste nuen aurten suhiltzaileak izanen zirela Plaza zaharrean -noizbait izanak dira-, baina ez.

   Aurten neska parrasta bat bazen bikiniaren bularretakoa jauntzirik, horietariko batek erran dit eian hankalepotas hartzen ahal nuen eta baietz -iduritu baitzait ahal nuela, eta ahal nuen. Kito eta bake santiuan utzi dut joaiterat.

   -Ikusiz gero, ezagutu eginen zitut, to !

   -Eskertzekoa da.

   -Ikusiz gero, eian elkartuko zaren...

   -Eskertzekoa da berritz ere...

   -Besta on, to !

   -Gisa berean, no, bo, denok besta on !

   Lagunek eskertu.

 

VIII

Gasteizko aurtengo bestetan Zeledon Plaza Zaharrean beheitituko da, eta goitituko.

   Andre Dena Mariarendako lili buketak elizaren barnean, baita biharamuneko erlisionezko jarduna ere eliza barnean. Eta besten izena Gasteizko jaiak.

   Izaneuntzu, izanen denez, aldaketa ateo habororik.

   Foru plazan oihaletxola: Bestetan atsegale-libertinkeriek irriskurik ez. Jokidea(k) geriza, gero !

   8an, Plaza Zaharrean, bestetan larrua jo dutenen elgarretaratzea. Bertarat musu huts agitu direnak ere biltzen dira, ikusminez edo. 

   Zeledon beheititzen ari eta jendea berritz ere zigarroak erre eta erre, ekea egotz eta egotz.

   Txosnak badira Floridan, bertzorduz ziren lekuan. Halako sartze arkuan ikurrina, zazpiak eta Independentzia.

   Eskualpornekook beti egiten dugu txosnaldean filmazioneren bat; pertsonaiek gauaz zintzurra busti egiten dute, otartekoa jaten... muxuka ere hasten dira... larrutarat baina, hotelerat, bixtan dena. Larrutan kito eta orduantxe hasten dira su ikusgarriak, eta oro agertzen dute beren burua leihorat edo balkoirat suien ikusteagatik. Errealitatean su ikusgarriak lehenago dira eta lehenago filmatzen dugu larrutakoa, baina so egileek ikusiko dute txosnaldetik, Alde Zaharretik edo dena delakotik hotelerat berant joanen direla, larrutan ariko direla eta guziek gainezka egin eta berenhalaxe hasiko direla suiak.

   Zeledonek etxe berria egin du, Zeledonek, leiho eta balkoi !

   Besta on deneri !

*

Bastidako aurtengo bestei buruzko afixan herriko erlisionezko bi iduri nagusiak nagusi. Tta !

*

Gasteizko besten bezprara da. Gaueko teleberrian nulaz jorratu duten bestei buruzko berria, nulako joera ukan duen aurten ere ez naiz gogatzerat entseatuko. Balekibale. Izurritetik, gosetetik, gerlatik, erlisioneetarik, fatxienganik eta serorantzekoenganik albait urrunen, suteetarik ere.

   Gauaz aurten ez, ez dut uste. Gauaz neske pullit briu edo briuxka direnak baizik ez zaizkit lotzen, binaka, hirunaka, launaka... Jai. Sekretan ere batto edo bertzeño, iduri baitu begiz jo tzen nutela eta baliatzen dutela sekretarat noala. Jai. Ez dut halako ateka gaiztorik nahi.  

   Serorantzekokeria, erlisionekeria, mozkorkeria, puritanokeria, espainolkeria, bikotekeria... Aihotz plaztan tira, maiteenik dudan xokoa da, baina bertantxe ere kasu batzuiei, berauek zer uste duten eta uste horrek zer ondorio duen. Kasu, gero !

   -Oiert ! Hemengo aldi !

   -Addio, no ! Ze gisa ?

   -Ontsa, bizi-biziki ontsa ! Eta hi ?

   -Ontsa. Turrustako bat hartu, zieki orai elekatu eta banihoan.

   Baserritar jauntzirik ziren, halako biribil lilara paparrean. Argi gorria. Albait atseginen izan naiz haieki eta bertzaldi bat artio.

   -Besta on, no !

   -Bahoia ?

   -Bai, bertze norabait.

   -Har, gero, bertze batto gureki !

   -Estimaturik dion, harturik bezalaxe.

   Masail batean pa bana eta kito. 

   -Nahi duka bihar ere hemen ? -Halaxe entzun dut urruntzen ari nintzelarik.

   -Ez ziakinet ! Eskarrik aniiitx !

   Irriskutik urrundu behar nintzen. Ez nintzen fio, konfientzarik ez; zainetan nintzen, batek jakin zer, eta zer agit ere, hobe nuen aienatu.

   Afera baita gaizki egitea edo gaizki ez egitea baina neskaren moralkeriak zerbaixkari gaizki iriztea. Jai. Arren, hoberena da urrun izaitea: ikus eta txa. Lantzaren bat -Larrain lantzara, kasu-, jan-edanean, eskuaraz egin eta lekuak hustu, xahu, oso eta onik heldu txandriarat.

VII

Zeinek bere buruari ur-ondoren batean argazki. Neskek sagar agerika, eta badira bertze neska batzuk ere idurian, gibelean, ondoan, alde banatan...

   Hondartza-selfie. Halaxe du izena liburuak. Egun erosi dut eta Ene khertsimaren terrazan turrustakoa eta tumatxa txitxi-txotxa data idatzi.

   -Peio !

   Xurdana zen. Elkartu egin zait.

   -Hauxe duka erosi ?

   -Bai.

   -Eian... Nahi baduk neronek ere eginen ditiet halakoak eta hiri igorriren.

   -Baia ?

   -Baiki !

   -Pas possible !

   -Izanen duk, izanen denez.

   Hitza hitz: bete egin zuen. Bazekien ene urtebeteguna noiz, bazen ordian bakantzatan eta infinizio bat autoargazki igorri zidan. Bakantzetarik itzulian elkartu egin ginen. Zeinen eiker zegoen belzturik ! Sandaliak soinean, zangoak zeinen beltzik: hondartza-belztarzuna zuen soinean, begiak argi, hortzaginak osagarri bete-betean.

   Ez nu larrutako gogoko. Ez da arazo. Eijer bezain haserrekor dut, hiros. Badakit. Jeloskor ere badut. Jai nuke. Et-et-et !

   Damurik. Dommage, quel dommage !

*

Per aspera ad astra.

   Eskualporn ari da, ari, laino guzien azpitik eta berro guzien gainetik, baita inguruan dabiltzan julisak ere.

   Anartean, noiztenka, oldarraldiak, batzuien eta bertzetzuienak. Utrimque roditur. Puies ! Pues ! Puies !

*

VI

Zeinen diren eijer neskak udan !

   Nik neska lagunik ez, asmorik ere ez. Gaixo hutsa litzateke eneki.

   Batto ikusi eta harat bertze batto, hunat bertze biga, han higa... Ur-ondoetan oro xarmegarri... Ezin, ez ahal ! Aimenge donado. Eian ikusmena untsa ukanen dudan beti.

   Bai, egia: munduratu beharrak liratekeen eskualdunttoak baditut gogoan... Ez dakit, ba. Gogoko zein neskak ukanen ote nu gogoko ? Infinizio bat badut gogoko. Battoren battok ukanen nu ni... Ez dut uste. Jai luke. Gaizki hautatuko luke. Agituko litzaioke Walter Donovani bezalaxe, berau hil baitzen gaizki hautaturik.

   Argialdia behar dut, edo gogatuko nauen gogoko neskak. Beronek zer ikusiko ote du ni baitan ? Ixtorio-mixterio !

*

Udan lilittoak ditut xede. Aunitzi eskuratzen ditiot sosak. Zernahi egiten didate trukean, zernahi eta zenbat-nahi gauza miragarri. Haiek, gogoko ditudan haiek, miragarri baitira, eta ni haien miresle nute.

*

Internet baitako urdaxka maitagarririk eta ailartik gabe gaixo sendituko nintzateke. Erran nahi baita, osagarritsu senditzen naiz.

*

Udaren eijertarzuna orotan dakuset, eijertarzun ezinago eijerra: askitto dut gogoko nesken tonga-sandaliak soinean ikustea. Askitto dut, eta hortik haratagokoa da gaia !

*

Bizi huntako dohainikan eijerrenak ditugula guk, erran nahi baita, uzkia, pottota, galtzarbeak, lepoa, zangoak, osagarria, gaztetarzuna, jokamoldea, proposamenak... Halaxe erraiten digute maitariek harako hari, horrako horri, hunako huni eta neroni ere.

*

Aurtengo bestetan Herriko Etxeak puntu gardena ezarriko du  larrutakoak atsegina baizik ez ekartzeko. Puntu gardena. Larruaren jotzea atseginez.

*

Elkarren atsegalean ikusiren gituzie hurrengo filmazionean. Nik dakita zenbat mutilek emaitekoa emanen digute bi neskari, oro kalitate, buztanak oro kalitatezko, bildua luzaz eta ezin hobea. Heldu den astean ikusgai. Mementokotz, horrat honako aitzin-gustu hau. Txezei ! Goxa !

V

Artean banuen larrua oxtion eta berriki jo didatelako karantza baina futitzen nintzen eta ostatuan nintzen. Xikoresnea croissant eta oro. Berripaperean baizik eta Salburuko Harrera Sarea saristatuko dutela Gasteizko txosnek. Biziro egoki iritzi diot berri horri, gainerateko gehientsuenei biziro desegoki. Eta ene larrujoileei... ezinago egoki, prefosta ! Zerraldo utzi ditut. Bakantzatan dira. Irakasle dira. Aimenge erizain. Ez noa berant, baina doi-doia: lankide guziok entseatzen gara lehenbailehen agertzen eta badoazke lehenago ari direnak. Ni elkarri emaiten diogun tarte horretan egun bortz minuta berantago. Barkamenik ez, gero.

*

Donostian izan naiz, hondartzan. Hainbertzenareki, preso eta iheslari politikoei buruzkoak agertu dira pankarta eta guzi, agertu eta baratu. Zirt edo zart, ondoko zaharrei erran diotet eian ene puxkak begiratuko zituzten eta elkartu egin naiz, sagar has elkartu ere. Llabur izan naiz, bai baitira ibiltzerat hasi, bertzalde baterat hasi. Bidenabar, uretan halako sar-jalgia egin dut.

   -Ontsa dagoa ura ?

   -Goxo-goxo !

   -Joanen garea uretarat ?... Zainduko diguzu guzia, pullit horrek ?

*

Aho osoa uzkietan, pottottetan. Zorionez, bada neskarik -neska pornoez gain- uzkiaren ahoaz ibiltzea laket duenik, izigarri laket. Zorionez, neronek halakoa laket.

   Bi bulgariarreki Sarako merkatian izana naiz eta itzulian gustatu diotet uzkia, ahotik ezin utzizko iduritu baitzaizkit. Neskak elkarren ondoan eta pitzi-patza. Haien intziriak !

   Bidarraiko Menditarrenan, Etxezaharria udako eskuara barnetegikoez beterik baitzen.

   Zlata eta Kalina. Elkarreki Baztan errekan ere izan gara, haratagoko putzuan, barnetegikoeki batean. Pikarrai Zlata, Kalina, hirur maixtrak,  bi mutil eta zortziok izan gara; hortzargi, denok; uretan plunp orok.

*

Bastidako aurtengo bestetan, herriko etxean, ez dira bertako, Arabako eta eskualdun banderak baizik izan.

   Arazorik ez. Eta karriketan korteatzea, lantza, josteta eta alaitarzuna nagusi.

   Udatiarrei udatiar buterrago elkartu zaie, bertakooi auzo herritar parrasta bat elkartu zaigu. Orori orotarik jin eta orotan ongi ibiltzea xede.

   Aimenge aurten Zumaiako neska batek nu gogatu. Kristoren gibelaldean egin ditugu egitekoak: jenderik bazebilen tarteka, baina poxelurik ez (sobera porno ere ez gara ari izan, hor goian ez, gero). Zahagia beheiti ari nindelarik ohartu nintzen hartaz, gaueko dantzaldia ohartu zen hura nitaz. Izanez ere, dantza ikastaldian izaiten naiz astean hirutan; ez naiz ontsa dantzatu nahi, baina molde egokia ukan, eta hola turrustakoak hobeki sartzen dira.

   Bizi osasuntsu, eta larrujoile !

*

Gu... laurok gozarazle gara; bizi baikara gizonkien gozarazteari esker.

   Hoteletan, haienean, gurean... Kasuaren arabera.

   Bada bertzerik. Non-nahi kamerara para eta guhaur agertzen gara: so egile aunitz ukaiten dugu, uste baitugu larrutan ari izaiteari utzi behar dugula.

*

Xana eta Arene. Guhaur hartu gituzte bezeroek. Guhaur jokaturen gituzte. Guhauri eskuraturen etxeraturen ditugun sosak, berauek haiek gituzten bezain prezatuak.

*

Guk gozarazi egiten dugu bertzea -ditugu bertzeak-, zaindu egiten dugu elkar: neurtu... gutti neurtzen dugu, bai baitugu neurriz gain zaintzen eta gozarazten.

*

Pottoka eta betizueki egiten dugu lan. Lan handia dugu, baina badugu irakurtzeko astia, baita elkarrekin amontegin bapo ibiltzekoa ere. Nik neskei salatu nioten, baizik eta lan handia izanen zela baserrian; eta lan handia da, eta gogaltsu gituzie hirurok.

   Lan handia barnean eta kanpoan. Kanpoan ere lan handia pottoka-bettizuak behar bezala direlarik. Badugu zuhaiztia, bertan ura, ura eta ohasareak, ohasareak eta, bertzenaz, belarretan beharrezko guriak eta berotean, hor freskotarzuna: zeinen eijerki libertitzen garen ! Oi !

*

Egun nulako eta zenbat intziri-oihuxka egin ditugun neskok, iduriak ikusgai izanen direlarik, jende parrasta batek ikusiko gitu segurki: sosalde pullita etxeratuko dugu.

*

Pottottoi osoki emana nuzie orai... Barka kasu mikorik eginen ez badiziet... Otoi, barkamendu !...

*

Larrutan banaiz pijo, baina zein-nahi badut ni baino pijoago. Iaz sartu nintzen neska porno eta oraino badut zer ikasirik porno eskola hunetan.

*

Kideko neskak ari dira, ari, arta handiz dagokien, eta dagozkien buztanak milika eta milika; neronen arta berbera da eta handiagoa ere. Nik hirur buztan dut milikatzeko, orai hirur, eta banaiz bertze buztanak milikaturik, bertze laurak. Orotarat, zazpi, egun zazpi buztan ukanen dut ahoan, salda beroa baina hirurona.

*

Bibliotekan naiz. Jende gutti, haboxenak neskak eta orok iduri dute bertatik jalgi eta igerixkagiarat joanen direla.

   Lekuak lasaitarzun iduripena emaiten du.

   Gostu-gostuan egoiten naiz halakoetan Bibliotekan, neguan baino aunitzez ere gusturago, bixtan dena. Ni igerixkagian noiznahi, bai baitut etxen.

   Eta orai zertarat naizen jina.

*

Hondartzan tarrantaren parkeiatzen ari nintzelarik hasi zen zerua zohartzen. Artean, jende gutti. Biluzik egon gintezkeen, jende haboro jin artio pikarrai. Luzaz egon ginen hola; noizbait, neskek kulota jauntzi zuten eta aimengek bainujauntzia. Ordukotz, askitto belztu zitzaigun artean sobera beltzik ez zena.

*

Jarrera-plantak atsegale, gaitarzuna guzizko.

IV

Txotx ! Eta buztanetik edaten dugu salda bero egun guziontako dena.

*

III

Bi urtxuri emari, batarena eta bertzearena. Agureak pozik, aimenge blai-blai dutxontzian kokoriko, eta blai-blai segiko dut, urtatu behar bainaiz urtxuria etenik.

   Saio pullita egin dugu hirurok.

*

Lanean hirur urte iraun banuen ere, erizain ikasketak segi ditut beti, aldez edo moldez segi, noizbait ariko bainaiz oraiko lana bazter utzirik.

   Oraiko lana, zein eta ailart, goi mailako ailart, han eta hemen ailart, hor orobat.

   Bi gizunek hartu nute Gasteizko bestetan haieki izaiteko. No problem. Lakua izeneko hotel xuri-golli batean biziko gara; bezperaren bezpera da eta tranbiaz Gasteizerat jin gara. Kospeiz beterik da hiribarnea.

   Eian arazorik ez, nahikara ariko garen amontegin eta Zeledon goititu eta biharamunean bereizi eginen gara. Sosak etxen, horixe dut nahi, sosak ihaurri eta etxen.

II

Hemen ez da eskasik, maiteok, ziek baizik.

   Etzi irakasle hasi berrion barnetegia akitu eginen da. Gazte gara denok, beraz.

   Neskak oro pulliki eta propiki, baina ponteigel ez badira, serora ez badira, aantxu, serorantzeko aunitz. Jai. Ni guziei begitartsetsu, prefosta, baina ahal nuelarik, guzienganik albait urrunen.

   Gau oroz Interneteko urdaxka maitagarriei lotu eta etzidamu zienganat -gogoaren handia !-: segi behar baitut larrutan habororen eta habororen ikasten; ziek bai maixtra finak, ziek !

   Azken bestarik ere ez da izanen eta ! Sinsorgada total !

*

Alde Zaharrean ostatu berria zabaldu dute: Gure khertsima. 

   "Goazen Gure khertsimarat !" "Azkena Gure khertsiman ?"...

   Sartzean Gure Khertsima horrek zer nahi duen erran: erromintxelaz, gure taberna, gure taharna, gure ostatua, gure edantegia... eta ondoan kanpoaldetiko argazki bat eta bertan laur neska lirain udako, bi sartzen ari eta bertze biak jalgitzen.

   Gu sarturik gara zintzurra bustiko badugu, edatekoak hartu eta kanporat, terraza bete-beterik delarik ere.

   Udara da eta argazkiko neskak eta neroni naizenak zein diren elkar iduriak !

*

Aspaldidanik ez naiz idiarenik jotzen ari.

   Ze gisa, seme ?

   Bazaretea Gasteizen ?

   Etxea jan-edanez gainezka utzi dizuet, hormagailuetan zernahi.

   Aldundiaren ondoko terraza batean ginen eta harat, bi miñoi, iduritu baitzaizkit bi foruzain, neska eta mutila. Egi-egia erran, ertzain dira miñoiak, baina miñoi mozorraturik.

*

Gasteizerat jin gara.

   Neskeneguna da -lagunek ibiakoitz erraiten diote bertze eskualdun batzuek zapatua erraiten dioten seigarren egun horri.

   Jin gara, jin. Laur gara: hirur neska eta laurok. Itzulbiderik izan aitzin -izanen baita noizbait, izanen denez-, albait neska gehieneki, albait neska maitagarri gehieneki, eneki nahi duten albait neska maitagarri gehieneki... xikokari fin hauta elibateki, ahalaz.

   Lakuan gara. Telefonikaren ondoko goiko solairu batean: beherean epizeria.

   Ait´et´amen etxea da. Kanpoan dira; gazterik bestetako egun bat bera ere ez zuten huts egiten, gauaz txosnetarik ez ziren ateratzen, erran nahi baita, Floridatik; aspaldidanik, hondartzarat joaiten dira hamaika egunentzat.

   Zenbat neska etorri duk oraikoan, tto ?

   Emaiek, txotxito, emaitekoa eta beti hoberenetan hoberena !

   Nik burrasoei beti -beti edo- kasu handia, gero.

   Hirur neska maitagarri, hirur ikastolero opagarri; iruindar -nafar- izanagatik, xorrobero.

   Eunate, Abantza -ama Barhoakoa (Araba) eta Iruñerat ezkondua- eta Ayesha.

   Izanen dea lekurik enetako ?

   Eta enetako ?

   Oi !

*

Udan, ur-ondoetan ez dut ukaiten neska pulliten ikusteaz eta irakurgai erraz eta atseginen lantzeaz bertze xederik; kaputzete ere egiten dut, lo ere bai, baina bioi bertze biak nagusitzen zaizkie.

*

Bi oren eman dut larrutan -egun baina neska bakotxareki-, ilustratzen oren bat eta erdi, Youtuberi soz oren bat ez... Tira, ba.

*

Neskak zango biluzitan -edo tonga-sandaliak soinean- askitto dut nesken biluztarzunaz den bezainbatean aserik senditzeko. Udan biluzik zangoak ez ezik, korpitz osoa zenbaitetan, aantxu osoa gehientsuenetan. Horixe gozaldia udakoa !

*

Beti dut gogoan gazteagotan irakurri Nada, hain xuxen, nik orotarik bai baitut. Aitzineko egunean, komikia erosi nuen.

   Liburutaegian, liburu horiek -komikia eta eleberria, berau nik dakita zenbat argitaletxetan- eta igerixkagian zenbat-nahi neska, zein baino zein biluzikago eta etxepean jan-edanak, berauek ere zenbat-nahi: janak bero -entsaladak izan ezik- eta edariak fresko, beroak geroago, kafe hutsak anis xortaño eta guzi edo et´oro geroago jinen dira, jinen direnez, glaza-melu-urmeluen ondotik, preseski.

   Anartean, neska batzuk plunp eta bertze batzuk mahainaren jaunzten ari. Ipurdia hunkitzen didate eta aimenge lorian. Nik uste hasi behar naizela haiexek bezalaxe: buztanak milika eta milika, ez dut uste neskok oker dabiltzan, ez dut uste, ez eiki, gero.

   -Bazkaltra, no ! Bazkalzra, ño !

   Halaxe erraiten diotet, bai baitakik entelegatzen dutela, eskualduntzen ari ditudala.

   Badakite aunitz; ez dut erraiten ahal eskualdun diren baina bidean hola segiz gero, geurtz eskualdun, u.

*

Bezero guziei galdegiten diotet eian urtxuririk eginen ote didaten eta baietz, aunitzez karioago izanagatik, ua, baiko.

  Zenbaitek egiten zieten neskei gazte zirelarik, baizik eta nahi zutela: bainuontzian, gonbarazione, kokoriko eman eta mutilek urtxurika, gero elkarrekin urtatzen ziren eta mutilek neskak urtatzen zuten. Neskek mutilei ere, baina eian bertze neska batzuiek hori guzia ikusten zuten, halako leku erdi altxatuan, neska batzuk iragaiten zirelarik... Halatsu.

  Nik maite dut pitzi-patza: buria bainuontziaren baitan, korpitza kanpoan, ezker matraila beheiti eta egitea daukate; biga badira, baina, bai, aimenge bainuontzian kokoriko eman eta egin diezadakete muskuria edo pixastrea guziz hustu artio.

   -Pixastreko minik ez, gero, luzaz ! -agureei. Halakoetan sos parrasta bat etxeratzen dut.

*

Hondartzako inguruko neskak -baita usaiako igerixkagiakoak ere- sagar has izaiten dira; zenbaitetan, zerbaixka hartu nahi eta lahapoka emaiten dira, eta sagarrak ordian txilintxau emaiten; Halaxe ere uretarik, aantxu denak sagar has joaiten ohi dira uretarat.

   Iaz, iaz baino lehen, aurten... Gisa horretan beti eta aimenge hortzargi: ezin, gero, iduri horiek oro hunek atxik !

I

Etxea ederki dago, igerixkagia eta guzi; gazte naiz, sosdun naiz, baina badakit hau ez dela betikotz, sekulakotz, jagoitikotz eta eternidade guzizkotz. Badakit, badakizu, irakurle, bai baita begien bixtako zozokeria.

  -Arras ongi, semetto, baina...

  Hortakotz, Ospaitale Nagusiaren ondoko etxea erosi dut, borzkarren solairua, goi-goikoa, zabaltza eta guzi, ekia udaminean goizeko hamar t´erdietarik arratsiko hamar t´erdiak artio. Badut, enea da. Atso-agure batzuek saldu egin didate. Haiek gazte sartu ziren, seme-alabak bertan sortu, bertan bainatu paratzen zituzten igerixkagietan -urteak joan, urteak jin,  geroago eta handiago (azkenak mila litra), seme-alabek lekuak utzi zituzten, berberak bizi eta orai bertze nonbait nahiago bizi. Etxea sei fameliak ikusi eta utzi; nik ikusi eta atxiki. Ospitaletik zangoen gainean bortz minutarat gabe.

   Geroan hala, orikoan hola: neska horiek oro uretan, neska hauek oro lorioan, dena prestik, uretakoak gaztigatu eta jien dira, jien direnez sarri baino sarriago gerizaperat jan-edaterat, ziplatzerat, klikatzerat.

   -Gerizape hunetan fresko: hobe duzie xukadera soinean.

   Bikinidunek bikiniak ekheerritan utzi dituzte xuka ditezentzet, pikarrai zirenek xukadera soineratu eta orori Gantza sor dakigula eta gazkez bihur eta bilaka !

   -Topa dagingun eta bakean... (eta larrutan) bizi gaitezen betikooo, topa dakigun... !

   Barraskilo edo kakoil, urde zankoak, tomate entsaladara, saiheski... ttantta, biera, limonadara... nik dakita zer eta zenbat... boilur, hormaki... kafea, xikorea edo txikoriara... patxakara... G8koen gisarat, gaitzeko asea egin dugu, badira non-nahi ohasare eta zein bere aldetik, laur izan ezik, hain xuxen, musean pixkirrin batez ari izan garenok.

   Bastidan gara. Etxetik harat Toloño, San Ginés, La Estacada... Plazako Herrikoren terrazan metalezko neska bat egin zuen eskultore batek: delakoa mahain batean ttottoturik; mahainean turrustakoa, tumatxa txitxi-txotxa eta liburu batzuk; neska debardeurra soinean, pixkoltea agerrean, gonamotxa, zankoetan tongak, zangoak kurutxaturik -gaineko zangoaren zankoaren tonga aztalean botea, jakina, eta liburua ere badu gaineko zangoaren gainean, eta bertan idazten ari bailitzan.

   Ze liburu uste duzie baduela delako neskak mahainaren gainean ? Lepoan zer du, lauburua ala eguzkilorea ? Axioroinean axiroinekoa ? Berau nulako ?

*

Etxeko zabaltzan naiz. Ekheerritan naiz. Korpitzaren alderdi gutti dut belzteko, xoko-moko gutti, guttitto.

   Narrazio guziak deitu liburua leituz ilustratzen ari naiz. Non naizen eta Atabala eta euria delakoaren abiaduran.

   Orai hirur urte deusik ere ez nekien eskuaraz; orai, baina, eskualdun naiz, eta banaiz eskualdun bi bezerori esker: haienbertze aldiz izaiten naiz haieki eskuaraz ikasi dut, erakutsi didate -ikasi nahi nuen !- eta ikasi dut. Eskualdun naiz.

   Kremara harzara.

   Jokatu nuten bakoitzean ikasgai bat. Eni ordaindurik eskuararen ikasteagatik. Eta ibili egiten dut: lehen elea eskuaraz. Bizkaiko, Gipuzkoako eta Nafarroako putetxe zenbaitetarat joaiteko hots egiten didate eta usu eskuaraz bezeroeki, kaletarreki -kalekumeeki-nahiz baserritarreki. Flikak sartzen dira batzuetan, batzuetan poliza jauntzitan eta bertzetzuetan karrikako jauntzian; gisa horretan neska batzuk ere jiten dira, lagunartean jiten, gure hobeki ezagutzeko edo.

   Badut aldean bertze liburu bat: Paulen abentura miresgarria -klient batek eskuratu baitit, eta nonbait ikusi baitut 190 euroan dela orai- eta Izarbeibarreko ipuñak, berau euskalkiak bizi-biziki laket dituen bertze klient batek, Arabako errioxar klient batek, preseski.

   Ontsa; mementokotz, ontsa. Agian luzaz ! Agian betikotz !

*