Errusiak ez du bonba nuklearra erabili nahi
“Prensa Alternativa” egoitza Perun duen Youtubeko kanala da. 2009tik geopolitikaren arloan egiten du lan. Bideo honetan egun analista asko kezkatuta duen bonba nuklearren balizko erabilera aztertzen du Errusiaren ikuspuntutik. Izan ere, Errusian eztabaida hau gori-gori baitago.
Abuztuaren 31 da, astelehena. Errusiako sektore militar batek Ukrainaren aurka arma nuklear taktikoak erabiltzeari buruzko iritzia eman du. Presioa dago. Eta dilema bat ere bai: noraino iritsi arma nuklearraren marra gorria zeharkatu gabe?
Moskun galdera oso arriskutsua entzuten da maiz: Errusiak arma nuklear taktikoak erabili behar al ditu Ukrainaren aurka? Sektore militarrak erantzun egin du. Ez modu inpultsiboan, baizik eta modu hotz, gogor eta doktrinalean. Errusiak arma konbentzionalekin eraso egiten jarrai dezake, Mendebaldeari aitzakiarik oparitu gabe.
Alexey Zhuravlev Estatuko Dumako Defentsa Batzordeko lehen presidenteordeak Ukrainaren aurka arma nuklear taktikoekin erasotzea eskatu zuen, beharrezkoa balitz. Halako eraso batek Kiev eta haren Europako aliatuak suntsituko lituzkeela izan zen haren argudioa. AEBek Japoniaren aurka jaurtitako bonba atomikoen aurrekaria ere aipatu zuen.
Zhuravlev irmoa izan zen: «Beharrezkoa bada, arma nuklearrak erabiltzera behartuta gaude». Esaldiak eztabaida piztu zuen, ez baitzuen edonolako iruzkingile batek esan, Estatuko Dumako Defentsa Batzordearekin lotutako pertsona batek baizik, gorakada militar beteko une batean gainera.
Hala ere, Víktor Baranets koronel erretiratuak kontrako jarrera hartu zuen.
Cesar Grad-i emandako elkarrizketa batean, Errusiak ez duela arma nuklearrik erabili behar defendatu zuen, bere helburuak nahiko arrakastaz lortzen ari delako armamentu konbentzionalaren bidez. Haren ustez, arma nuklearren erabileraz hitz egiteak egoera arriskutsua areagotu baino ez du eragiten.
Baranetsek honako hau adierazi zuen: “Gaur egun Ukrainan ez dugu arma nuklearrik erabili behar. Arma konbentzionalak nahikoa ditugu. Halako adierazpenek iritzi publikoa aztoratu egiten dute eta Mendebaldearen aurka jartzen gaituzte, Mendebaldeko prentsa titularrez beteko baita, Putinek dagoeneko bonba nuklear bat prestatzen ari dela esanez”.
Haren arrazoibideak kostu politikoari egiten dio erreferentzia. Errusiak biltegiak, portuak, trenbide-guneak, defentsak eta energia-azpiegiturak suntsitu ditzake, muga nuklearra zeharkatu gabe. Muga hori zeharkatuz gero, Washingtonek eta Bruselak propaganda-erregai gisa erabil dezakete, esku-hartze zuzena bizkortu edo Kieverako transferentzia berriak justifikatu, larrialdi existentzial baten aitzakian.
Baranetsek gogorarazi zuen, halaber, Errusiako doktrina militarrak zorrotz arautzen duela arma nuklearren erabilera. Ez dira buruzagien erabaki emozionalen arabera erabiltzen, baizik eta baldintza zehatzetan, hala nola Errusiaren subiranotasunaren eta lurralde-osotasunaren aurkako mehatxu baten aurrean. Haren arabera, egoera hori ez da une honetan Ukrainan gertatzen.
Arriskurik handiena kontrolik gabeko eskalada litzateke. Baranetsek ohartarazi zuen AEBek eta Europak arma nuklearrak Ukrainari eman diezazkioketela edo Errusiari zuzenean eraso egin diezaioketela. Eszenatoki horrek hirugarren mundu-gerra osoa ekarriko luke. Moskuk, haren analisiaren arabera, ez du halako amildegi batean sartzeko interesik.
Vladimir Orlov, Cesar Grad-ek kontsultatutako beste aditu militar batek, presio nuklearrari ere muga jarri zion. Gogorarazi zuen Zhuravlev botere legegileko kidea dela eta ez duela arma nuklearrak erabiltzea erabakitzeko eskumenik. Erabakia aginte politiko-militar gorenari dagokio, ez komunikabideen presioak berotutako parlamentuko eztabaida bati.
Orlovek zera gehitu zuen: “Hori ez da inolaz ere gure agintari politikoen iritzitzat hartu behar, eta are gutxiago buruzagi gorenarena; hark du soilik horrelako erabakiak hartzeko eskubidea”. Esaldi horren bidez, zarata politikoa eta Errusiako benetako aginte-katea bereizi zituen.
Adituak ohartarazpen sendo bat ere egin zuen: “Orain arma nuklearrekin kolpatzen badugu, askori hainbat ekintza kaltegarri egiteko aukera emanen diegu”. Haren ikuspegitik, aurrekari nuklear batek erantzun ezustekoak askatu, probokazioak biderkatu eta inork gero kontrolatu ezin izanen dituen mugimenduak eragin ditzake.
Orloven arabera, bideragarri litzatekeen eszenatoki militar eta politiko bakarra NATOren indarrak gerran zuzenean sartzea litzateke. Azaldu zuen aliantzaren indar konbinatua Errusiakoa baino bi edo hiru aldiz handiagoa baita. Kasu horretan, doktrina nuklearrak arma nuklearrak erabiltzea ahalbidetuko luke.
Egungo baldintzetan, ordea, Orlovek ez du uste aukera hori dagoenik.
Arma nuklear batek gatazka automatikoki amaituko lukeen ideia ere baztertu zuen. 1945eko abuztua gogorarazi zuen: Hiroshimak eta Nagasakik ez zuten Bigarren Mundu Gerra amaitu. Gerra Sobietar Batasunak Kwantung armada zapaldu zuenean amaitu zen.
Orloven ustez, ez dago ziurtatzerik arma nuklearrak erabili ondoren baldintza politiko eta militarrak gatazka amaitzeko moduan elkartuko direnik. Muturreko arma batek ez du bermatzen ez kapitulazio politikoa, ezta gatazkaren amaiera militar ordenatua ere.
Eztabaida ez da hor amaitzen. Zenbait analistak ohartarazi dute erabilera nuklearrak NATOri gerra zuzenean deklaratzeko aitzakia eman diezaiokeela, eta India zein Txina —Errusiako petrolioaren eta gasaren erosle nagusiek— urrundu egin daitezkeela. Merkatu horiek galtzen badira, Errusiak kanpainari eusteko behar dituen aurrekontu-sarrera garrantzitsuak galduko lituzke.
Pekinek eta New Delhik, neurri handi batean, gainbeheran dagoen Europako merkatua ordezkatu dute Errusiako energia-baliabideentzat. Datu horrek zuhurtzia azaltzen du. Errusiak ez ditu soilik ondorio militarrak kalkulatzen; merkataritza, diplomazia, aurrekontua, aliatuak eta Mendebaldeko zigorrei aurre egiteko jarraipen ekonomikoa ere kalkulatzen ditu.
Iritzi kontrajarriak ere badira
Konstantín Malofeevek —Marshall Capital Partners nazioarteko inbertsio-funtsaren sortzaileak— galdetzen du zer den hobe: Errusiako hirien eguneroko bonbardaketak, petrolio-findegiak suntsitzea eta hezkuntza-erakundeak erraustea, ala gerra aldatuko duen kolpe erabakigarri bat ematea. Haren jarrerak planteatzen du garaipena suntsipen masiboko armen erabileran egon daitekeela, frontea eta kanpo-politika nahikoak ez badira.
Malofeevek idatzi zuen: “Benetako abertzaleek ulertzen dute eszenatokirik onena garaipena dela. Frontean eta kanpo-politikan dauden egungo baldintzetan, garaipena gaur egun suntsipen masiboko armak erabiliz baino ez da posible, guk ditugun baina etsaiak ez dituen armak erabiliz”.
Halaber, ohartarazi zuen zenbat eta gehiago atzeratu Errusiak suntsipen masiboko armak erabiltzea, orduan eta handiagoa izanen dela Ukrainak bonba zikin bat edo Mendebaldetik transferitutako misil bat eskuratzeko arriskua. Ukrainak oinarri teknikoa du, material nuklearretarako sarbidea eta bere lurraldean martxan diren zentral nuklearrak.
Baranets eta Orloven jarrera nagusia zuhurtzia indarrarekin uztartzea da. Errusiak ez dio bere doktrina nuklearrari uko egin, baina ez du presio politikoagatik ere presaka erabiliko. Ukraina arma konbentzionalen, energiaren, portuen eta logistikaren bidez ahuldu dezakeen bitartean, eskalada nuklearra goi-mailako eszenatoki baterako gordeta geratzen da. Moskuk alferrikako jauzi nuklearra baztertu egiten du, arma konbentzionalekin garaipena lor dezakeen bitartean.
Iruzkinak
Utzi iruzkina: