PAIDEIA

Nagore Irazustabarrena  ARGIA, 2016ko otsailaren 21a    'Atenasko eskola', Rafael (1510-1511). Aristoteles arkuaren azpian dago, zutik eta tunika urdina soinean, aldamenean Platon duela.Vatikanoko museoa Atenas, K.a. 330. Aristotelesek (K.a. 384-322) Politika idatzi zuen. Eta obra horretan, beste eduki askoren artean, praktika demokratikorako arauak jaso zituen. Hona hemen bederatzi arauok laburbilduta:   – Magistratura guztiak guztion artean hautatzea.   – Guztiek bakoitzaren gainean agindu dezatela eta bakoitzak, txandaka, guztien ...



Zientzia Kaiera-k idatzia, 2016-III-03 Neguaren erdian gaude jada eta behin hona ailegatuta, asko udaberriaren zain egongo gara. Agian, hotzari aurre egiteko baliabideak ditugunez, neguari agur esateko premia ez da hain nabarmena gaur egun. Gure arbasoak, aldiz, udaberria noiz etorriko zain egoten ziren neguko bizi-baldintzak gogorrak baitziren. Antzinaroan udaberria noiz etorriko zen iragartzen ahalegintzen ziren neguaren erdialdean, eguraldi hobea noiz ailegatuko zen jakiteko. Erromatarren garaian, esaterako, jai bat ospatzen zen horretarako. Herrietako kaleetan desfileak egoten zir...


APOLITIKOA

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2016-02-10 18:37

BERRIA, 2016-01-31 Angel Erro Apolitikoaren ezinaz ederki mintzo da Amaya Uranga ezkerreko emakume eta kantari autodidakta, orain urtebete Deian emaniko elkarrizketa batean, non, bidenabar, ez baitu eragozpenik, egunkari horren irakurlearen batezbesteko politikoa aintzat hartuta, Iñaki Azkuna zenaren apetatsutasuna azpimarratzeko: «Berdin zait udal ala gobernua. Goitik behera xedatutakoa oro gaizki eramaten dut. Ezin ditut politikariak eraman. Baina badakit denak ez direla zaku berean sartzekoak. Ni ez naiz apolitikoa, zeren holakorik esaten duzun unetik beretik ar...


AITORTZA

2
paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2016-02-10 18:09

BERRIA, 2016-01-17 Anjel Lertxundi Tentuz idazten saiatzen naiz, beldurrez ere jarduten dut. Ez naiz gramatikalaria, eta bai euskaran eskolatu gabea, eta aitor dut konplexuz lepo begiratzen diedala gramatikalariei eta kategoria horretan sar daitezkeen beste lanbideei; errezeloz begiratzen diet estuegi jokatzen dutenei, mesfidantzaz malguegiei, esker onez orekatuei, izuz dogmatikoei, errukiz euliak kanoi-danbaka garbitu nahi dituztenei, flipatan beren euskara-proposamena euskararen beraren gainetik jartzen dutenei. Eta aldian-aldian —oso sarri, alegia— plazaratzen bai...


JASOTAKOTIK

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2016-02-10 17:59

BERRIA, 2015-12-31 Anjel Lertxundi Egunotan, lagun katalan batek berak konposatutako meza baten grabaketa bidali digu asmoz, jakitez eta ekitez betetako urte berri bat opatuz, eta in terra pax hominibus pasarteko konpas goratsuak entzuten ari nintzela, bururatu zait jasotakotik opatzea zuei ere —ibilbide asmoz, jakitez eta ekitez betea bezain solidarioa— mundualdiko bide egunerokoan. Zilegi bekit zuekin disfrutatzea lagun tolosar batek igorri digun sonetoaren muina ere: poemaren hasieran abisatu eta gero esperoan joaten zaigula bizitza, bukaerak xuxurlatzen digu eu...


KOLOKAN

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2016-02-10 17:56

BERRIA, 2015-12-22 / Anjel Lertxundi Espainiako egoera politikoa ikaragarri hurbildu omen da Italiakora. Horrekin esan nahi dute indar paretsuko lau alderdi egoteak gobernazioa zailduko duela, ez dela oreka politikorik egongo, gobernagarritasuna ia ezinezkoa izango dela. Baina esaten ez dutena da bipartidismoaren esku zuriek zilegiztatu dutela ustelkeriaren atzaparrek arpilatutako guztia; esaten ez dutena da boterearen orain arteko txandakako partiketak zenbat kakaztu duen politika; esaten ez dutena da nola indargabetu duten hiru botereen arteko autonomia, nola malurtu duten just...



CIRQUE DU SOLEIL-EK «VAREKAI. OIHANEKO IPUINAK» IKUSKIZUNA EKARRI DU EUSKAL HERRIRA. EZ DA OHIKO ZIRKU-IKUSKIZUNA, BAINA ZIRKUA DA BETE-BETEAN. TRAPEZISTAK, MALABARISTAK, PAILAZOAK, MUSIKARIAK... ASTEAZKENETIK, IKAROREN MITOAREN GAINEKO ISTORIO BAT ANTZEZTEN ARI DIRA GASTEIZERA EKARRI DUTEN VAREKAI IZENEKO BASOAN. Xabier IZAGA, GARA, 2016-I-29 Greziako mitologiaren arabera, Ikaro eta haren aita Dedalo, Kretan preso zeudenak, ihes egin zuten handik, lumazko hegoak baliatuta. Baina Ikaro eguzkira larregi hurbildu eta bere hegoetako lumak lotzen zituen argizaria...


Mende eta erdiko historian sarritan egon da euskal lurraldeetako egitura fiskala arautzen duen foru sistema auzitan. Kubako gerratik hasi eta Aznarren garairaino, konfrontazioaren mehatxua izan da “pakturako” faktore giltzarria. Urko Apaolaza Avila ARGIA, 2016ko urtarrilaren 24a      Cánovas del Castillok foruak indarrez abolitu eta zerga-hitzarmena onartzeko prest zeuden diputazioak hatzaz aukeratu zituen 1878an. Irudian, Angiolillo anarkistak Arrasateko Santa Ageda bainuetxean tiroz hil zuen momentua ilustratzen duen grabatua. “...