ERTZAIN DROGOSOA

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2017-06-12 18:44

Ertzain drogosoa ZUZEU, 2017-01-17 Fu Mantxu Ertzain drogosoa Pentsatu duzue inoiz aurpegia estaltzen duten beltzen atzean -ertzainez ari gara- nolako pertsonak gordetzen diren? Izan duzu inoiz polizia bat ezagutzeko jakinminik? Euskal Telebistari esker, atzo izan genuen aukera. El Conquistador (oraingoan Karibekoa, aizue!) saioko parte hartzaileetako bat da Jose Javier Vilarín bilbotarra; gizonak honela aurkeztu du bere burua:   “Jendearekin talka egiten dut”, dio, goizean lanean izandako eztabaida adibide jarrita. “Gatazkatsua iz...


OLARIAGA, 2017-01-11

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2017-06-12 18:31

 


BELDURRA DIO

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2017-06-12 18:21

2017-04-01 / Anjel Lertxundi   1 0 Beldurra ematen dit espresio askatasunak, baita esandakoa tamalgarria bada ere, kartzela-zigorra ekartzeak, hala dio hitz horiek idatzi dituen neskaren gutun publikoak. Neskak beldurra dio espresio askatasuna galtzeari, beldurra dio justiziak hartu duen Casandra Vegaren kontrako epai neurriz kanpokoari Carrero Blancoren bizkar irri eginez idatzitako twittengatik. Beldurra dio zigorrak Cassandraren etorkizunari ekarriko dion galerari (ezin du bekarik eskatu, irakasle izateko aukerarik gabe gelditu da eta edozein astakirte...


KONTUZ! TXAKURRA

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2016-07-01 14:43

31 eskutik bloga, 2016-VI-14 Martin Rezola Clemente «Errare humanum est», esan zuen filosofoak. Eta guk erantsi, apaltasunez: «Itzultzaileen artean ere bai». Gurean ere txakurrak oinutsik dabiltzala erakusteko, errakuntza edo hutsen adibide-sorta labur bat prestatu dut. Ez inor atzamarrez seinalatzeko edo barregarri uzteko, ezpada denbora-pasa entretenigarri bat eskaintzeko. Azken batean, denoi gertatzen zaigun zerbait da: letra bat erori, alboko tekla sakatu, «en relación con» jartzen duen tokian «en felación con» irakurri&...


VADE RETRO, -ERO

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2016-06-23 20:23

31 eskutik, EIZIE,2016-V-25 Iratxe Goikoetxea Langarika Esana da euskaraz ez dagoela genero gramatikalik. Hau da, hitzek eta atzizkiek ez dutela forma bat femeninorako eta beste bat maskulinorako. Eta mendebaldeko euskaldunon erabilera bestelakoa bada ere (Ad: txotxolo/txotxola; txarrito/txarrita; temoso/temosa; koplero/koplera…), hartakotzat dugu batuko irizpidea. Harritzekoa da, beraz, Hiztegi Batuan sarrera hau egotea: parrandera izond. Heg. Herr. ‘(emakumezko) parrandazalea’. Ez da berria, 2001ean onartu baitzen, baina horrek eman dit gaurko hizpidea. Latineko -ar...


BERRIA, Olariaga, 2016-IV-22


AHOTSA.INFO 2016-04-12 Horrela galdetzen zuen Juvenal poeta erromatarrak duela 2.000 urte ia: Quis custodiet ipsos custodes? Nork zainduko du zaintzailea? Esaldi honetatik ondorioztatzen dugunez, bazuen poetak garaiko kontrol sozialaren eta administrazioak pertsonen otzantasuna behartzeko erabiltzen dituen metodoen inguruko kezka. Eleak/Libre dinamika Zer esango liguke poetak, egun, gure herrian zeharreko bisitaldian berarekin topo egin eta Argiako Axier Lopez kazetariari ezarritako isunarena kontatuko bagenio? - Seguru al zaude? sinesgogor batekin hasiko litzateke ig...


31 eskutik bloga, 2016/04/01 Xabier Olarra Horixe dio esapide latinezkoak. Denok egiten ditugula irristadak, alegia. Are Homerok, poeta bikaina izan arren. Horrelako batzuen berri ematen saiatuko naiz hurrengo artikuluetan, ez inoren izen ona zikintzeko, baizik eta agerian uzteko zeinen zaila den edozein lanetan perfekzioa iristea, eta are gehiago itzulpenean. Ez dut esango itzulpen guztiei eta itzultzaile guztiei harrapa dakizkiekeela akatsak, irristadak, irakurketa okerrak, gaizki-ulertuak, desbiderapenak, nahiz eta gehienetan aurkituko genukeen zer zuzendua, baina apustu egingo n...


BERRIA, 2016-03-24  Patxi Zubizarreta - Idazlea Hirudia atal honetako literatur kontutxoak are gehiago erlatibizatzera etorri zaizkigun azken gertakari lazgarriak gogoan, zirrara gorputzean, begirada leihoaren bestaldera jaso behar izan duzu. Ustekabean, Bruselako kale hustuen isiltasunaren oihartzunak haur denborako aste santuak ekarri dizkizu gogora, orduan ere gizartea in tenebris geratzen baitzen, gehienez ere Bibliako epopeien filmek eta musika klasikorik ilunenak lagunduak. Eta pentsatu duzu bitxia dela, urteen poderioz, ideologiak nola hondoratu eta birrindu diren eta,...




AITORTZA

2
paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2016-02-10 18:09

BERRIA, 2016-01-17 Anjel Lertxundi Tentuz idazten saiatzen naiz, beldurrez ere jarduten dut. Ez naiz gramatikalaria, eta bai euskaran eskolatu gabea, eta aitor dut konplexuz lepo begiratzen diedala gramatikalariei eta kategoria horretan sar daitezkeen beste lanbideei; errezeloz begiratzen diet estuegi jokatzen dutenei, mesfidantzaz malguegiei, esker onez orekatuei, izuz dogmatikoei, errukiz euliak kanoi-danbaka garbitu nahi dituztenei, flipatan beren euskara-proposamena euskararen beraren gainetik jartzen dutenei. Eta aldian-aldian —oso sarri, alegia— plazaratzen bai...


JASOTAKOTIK

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2016-02-10 17:59

BERRIA, 2015-12-31 Anjel Lertxundi Egunotan, lagun katalan batek berak konposatutako meza baten grabaketa bidali digu asmoz, jakitez eta ekitez betetako urte berri bat opatuz, eta in terra pax hominibus pasarteko konpas goratsuak entzuten ari nintzela, bururatu zait jasotakotik opatzea zuei ere —ibilbide asmoz, jakitez eta ekitez betea bezain solidarioa— mundualdiko bide egunerokoan. Zilegi bekit zuekin disfrutatzea lagun tolosar batek igorri digun sonetoaren muina ere: poemaren hasieran abisatu eta gero esperoan joaten zaigula bizitza, bukaerak xuxurlatzen digu eu...


KOLOKAN

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2016-02-10 17:56

BERRIA, 2015-12-22 / Anjel Lertxundi Espainiako egoera politikoa ikaragarri hurbildu omen da Italiakora. Horrekin esan nahi dute indar paretsuko lau alderdi egoteak gobernazioa zailduko duela, ez dela oreka politikorik egongo, gobernagarritasuna ia ezinezkoa izango dela. Baina esaten ez dutena da bipartidismoaren esku zuriek zilegiztatu dutela ustelkeriaren atzaparrek arpilatutako guztia; esaten ez dutena da boterearen orain arteko txandakako partiketak zenbat kakaztu duen politika; esaten ez dutena da nola indargabetu duten hiru botereen arteko autonomia, nola malurtu duten just...


Mende eta erdiko historian sarritan egon da euskal lurraldeetako egitura fiskala arautzen duen foru sistema auzitan. Kubako gerratik hasi eta Aznarren garairaino, konfrontazioaren mehatxua izan da “pakturako” faktore giltzarria. Urko Apaolaza Avila ARGIA, 2016ko urtarrilaren 24a      Cánovas del Castillok foruak indarrez abolitu eta zerga-hitzarmena onartzeko prest zeuden diputazioak hatzaz aukeratu zituen 1878an. Irudian, Angiolillo anarkistak Arrasateko Santa Ageda bainuetxean tiroz hil zuen momentua ilustratzen duen grabatua. “...


IPURDI BISTAN

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2016-02-02 12:01

BERRIA, 2016-01-08 / Anjel Lertxundi Espainia egitate nazioaniztuna da, ez dago eragozpenik hain kontu agerikoa onartzeko, baina nazio horiek errealitate kultural gisa soilik (?) hartuak izatekotan: hala zioen Savaterrek atzo El País-en gaztelaniaren bozgorailutik. Eragozpenak daudenean baino erabiltzen ez den formula erretorikoa zerabilen —ez dago eragozpenik—, ipurdi bistan utziz hain «kontu agerikoa» ez dela hain agerikoa eta bai tabu txit deserosoa: egitate nazioaniztun kultural hain begibistako horretako nazio kultural batek beste guztiak ukatu...


BADA GARAIA!

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2016-02-01 23:04

  BERRIA, 2015-10-17  Anjel Lertxundi Zertarako balio du filosofiak, gure bizi-kalitateari zer eransten dio substantzia zer den edo kontzientziaren nondik norakoak jakiteak, ondo bizitzeko ez al da hobe ondasun materialaz arduratzea bizitzaren zentzuarekin bueltaka ibiltzea baino? Filosofia kendu nahi omen dute eskola-programetatik. Ea egia den, ken dezatela behingoz zipitzik ere balio ez duen diziplina aspergarri hori. Orain urte batzuk latina kendu zuten, eta munduak ezer galdu al du sic transit mundi bezalako pedantekeriak ikasi gabe? Historia kentzeak ere batere kal...


URBI ET ORBI

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2015-07-14 12:07

Esteban Antxustegi EL PAÍS, 2005-V-2 Kardinalak Kapera Sixtinora abiatzen dira Konklabeari hasiera emateko asmoz. Ondo dakite munduaren ikusmiran daudela. Purpura koloreko jantziz hornituta, prozesio patxadatsuan, Bedeinkapenen Aretoko Jauregi Apostolikotik atera dira kaperara arte dagoen bidea egiteko, guardia suitzarraren babesean. Kaperan, Michelangelo Buonarrotti eta Errenazimenduko beste artista batzuen lanen argipean Ebanjelioen aurrean sekretua eta leialtasuna gordeko dutela aldarrikatu dute "hitzematen dut, nire burua derrigortzen dut eta zin egiten dut" ...


HAIZEAK ERAMANA

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2015-06-23 20:49

BERRIA, 2015-06-19 / Anjel Lertxundi Atzo arte, kaka ere zikinduko luketen zirin baldarrak ahoz obratzen genituen, konpainia ez agian oso noblean baina bai seguruan. Baldarkeriok inon idaztekotan, pareten bateko pintada anonimoan. Baina sare sozialetako konpai arteko giroak konfidantza eman zigunetik idatzizko jardunean, ai!, klasikoen abisua ahaztu genuen: scripta manent, verba volant (idatziak gelditu egiten dira [memorian], hitzek hegan egiten dute). Zapata Madrileko zinegotziak larrutik ikasiko ahal zuenAhozkoa haizeak eramaten du. Hasiera batean, ordea, latinezko ditxo ezagun...


MULTZOKARIAK

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2015-06-23 20:44

BERRIA, 2015-06-16 / Angel Erro Euskaltzaindiak aspaldian gomendatu zuen -go atzizki multzokaria ez erabiltzeko, irakaslegoa bezalakoak beharrean, hitza soil-soilik pluralean emateko, hots, irakasleak, edo, ezinbestekoa bazen, -eria atzizkia baliatzeko. Euskaltzaindiaren erabakiak ez ohi dira gogo beroz hartu, baina esanen nuke arau horrek bai izan duela nolabaiteko atxikimendua, erdara hurbilenen desmasia orokortzaile batzuetatik libratzen gintuelako. Euskaraz hiritargoa edo hiritarreria esanen ez lukeen baten bati aditu izan diot ciudadanía hitza, gora eta behera, Nafarroan b...




AUSENTZIA

paideia 1456152068219 PAIDEIA | 2015-04-27 16:53

 BERRIA, 2015-04-24 / Anjel Lertxundi Mundu guztiak liburuak txalotzen dituen egunean, missing egin nuen nik, missing Garbine eta Angel zutabekideek ere. Liburuez, tintarik ez. Kointzidentziak esan nahiko du zerbait, hermeneutika pixka bat eskatzen du kasuak. Ni neuretik mintzatuko naiz, ordea, Garbinek eta Angelek ondo frogatua dute-eta ez dutela aingeru goardakoen beharrik.Dotore geldituko litzaidake esatea in absentia jokatu banuen liburuaren inguruko hipokresia eta festa atxanpanatua salatzeko izan zela. Agian pose hutsa izan zen, agerian uzteko mordenoñoena egitea et...